PSV door de jaren

PSV Eindhoven: de Lichtstad-club

PSV (Philips Sport Vereniging) werd op 31 augustus 1913 opgericht als sportclub voor personeel van het Philips-bedrijf in Eindhoven, dat in 1891 was opgericht door Gerard en Anton Philips. De voetbalafdeling werd geboren tijdens een vijfjarig jubileum van Philips Personeels Vereniging. Vandaag is PSV met 25 Eredivisie-titels (tweede achter Ajax’ 36), 10 KNVB-bekers, 1 Europa Cup I (1988), 1 UEFA Cup (1978) en talloze Johan Cruijff Schalen een van de drie grote clubs van Nederland. De club speelt sinds 1916 in het Philips Stadion in het centrum van Eindhoven, dat na meerdere uitbreidingen vandaag plaats biedt aan circa 35.000 toeschouwers. Internationaal blijft 1988 PSV’s gouden seizoen: ze wonnen dat jaar Eredivisie, KNVB-beker én EC I onder coach Guus Hiddink, in een team dat zeven spelers leverde aan het winnende Oranje van EK 1988.

De vroege jaren en eerste successen

PSV speelde in de eerste decennia in regionale competities, met de eerste landstitel in 1929 (vóór de Eredivisie). Tussen 1935 en 1955 won PSV nog vier titels. Onder coach Karl Humenberger (Oostenrijker) werd PSV in 1954-1955 voor het laatst kampioen vóór de moderne Eredivisie-tijdperk. In de jaren 60-70 was PSV een gevestigde top-club maar speelde in de schaduw van Ajax’ gouden generatie. De doorbraak op Europees niveau kwam in 1978: onder coach Kees Rijvers won PSV de UEFA Cup tegen het Franse SEC Bastia (3-0 thuis, 0-0 uit, eindstand 3-0). Sterspeler was de Nederlandse spits Willy van der Kuijlen, recordtopscorer van PSV met 311 doelpunten in 528 wedstrijden tussen 1964 en 1981. Een van zijn record was het kortste hattrick van de Eredivisie: 3 doelpunten in 6 minuten in 1969.

1988: het gouden jaar

Seizoen 1987-1988 was PSV’s grootste jaar ooit. Onder coach Guus Hiddink (in zijn eerste periode als hoofdcoach) won PSV alle drie hoofdprijzen die mogelijk waren: Eredivisie, KNVB-beker en de Europa Cup I. Het team was vol top-spelers: doelman Hans van Breukelen, libero Ronald Koeman, verdediger Berry van Aerle, middenvelders Jan Wouters, Erwin Koeman en Edward Linskens, aanvaller Wim Kieft, en uitleenbasis Frank Rijkaard (van Ajax). In de Europa Cup I-finale tegen Benfica op 25 mei 1988 in het Neckarstadion Stuttgart bleef de stand 0-0 na 120 minuten. Daarna penalty’s. PSV scoorde alle zes; doelman Van Breukelen stopte de penalty’s van António Veloso en Vata. Eindstand 6-5 voor PSV. PSV was Europees kampioen. Een maand later wonnen zeven PSV-spelers (Van Breukelen, R. Koeman, E. Koeman, Van Aerle, Wouters, Rijkaard en Kieft) ook het EK 1988 met Oranje. Voor PSV en Eindhoven het mooiste sportjaar uit de geschiedenis.

De Braziliaanse magie: Romário en Ronaldo

Na 1988 maakte PSV opnieuw een gouden generatie via een ongebruikelijke route: Braziliaanse jeugdtalenten. In de zomer van 1988 transferde de 22-jarige Romário van Vasco da Gama naar PSV voor 4 miljoen euro – destijds onbekend buiten Brazilië. In zijn 5 seizoenen (1988-1993) scoorde hij ruim 165 doelpunten, won 3 Eredivisie-titels en werd Eredivisie-topscorer. In 1993 vertrok hij naar FC Barcelona. Een jaar later, in zomer 1994, kwam zijn opvolger: een 18-jarige Ronaldo Luís Nazário (“R9”, “het Fenomeen”) van Cruzeiro voor 6 miljoen euro. In zijn enige PSV-seizoen 1994-1995 scoorde hij 42 doelpunten in 47 wedstrijden, ondanks blessures. Het is nog steeds een van de meest gedenkwaardige debuten ooit in de Eredivisie. Ronaldo werd in 1996 verkozen tot Wereldvoetballer van het Jaar (jongste ooit, met 20 jaar). Hij ging naar FC Barcelona, daarna Internazionale en Real Madrid. Andere belangrijke buitenlanders bij PSV in die periode: Gica Popescu (Roemenië), Loek Luttikhuizen, en als Latijns-Amerikaanse spits van later Mateja Kežman (2000-2004).

Van Nistelrooy en Robben

Tussen 1998 en 2004 had PSV nog twee grote Nederlandse sterren in opbouw. Ruud van Nistelrooy kwam in 1998 van Heerenveen, scoorde 71 doelpunten in 89 Eredivisie-wedstrijden, werd Eredivisie-topscorer in 2000 (29 goals) en in 2001 (29 goals). In zomer 2001 transferde hij voor 31 miljoen euro (toenmalig record voor een transfer uit de Eredivisie) naar Manchester United, waar hij vijf jaar speelde en de Premier League won. Arjen Robben kwam in 2002 van FC Groningen, speelde 2 seizoenen voor PSV onder coach Guus Hiddink (in zijn tweede periode), won Eredivisie 2002-2003. In 2004 transferde hij naar Chelsea voor 17 miljoen euro. Later speelde hij voor Real Madrid en Bayern München; hij keerde tijdelijk terug naar FC Groningen voor één afscheidsseizoen 2020. Park Ji-sung, de Zuid-Koreaanse middenvelder, speelde van 2003 tot 2005 bij PSV en werd legende vanwege zijn werklust en het feit dat hij de eerste Aziaat was die een vaste plek had in een Nederlandse topclub. Hij ging in 2005 naar Manchester United.

Het Hiddink-tijdperk en daarna

Tussen 2005 en 2008 won PSV vier opeenvolgende Eredivisie-titels onder Guus Hiddink (in zijn tweede periode, tot 2006) en zijn opvolger Sef Vergoossen (2006-2008). De Hiddink-stijl was pragmatisch, tactisch, en hard werken. PSV haalde in seizoen 2004-2005 de halve finale van de Champions League, verloren tegen AC Milan op uitdoelpunten (2-3 uit, 3-1 thuis = 4-4 over twee, AC Milan door op uitgoals). Het was de beste CL-prestatie van PSV ooit, beter dan de EC I-winst van 1988 die in andere format kwam. Tussen 2008 en 2015 had PSV een mindere periode met geen titels. Onder Phillip Cocu (2013-2018) keerde succes terug: Eredivisie-titels in 2015, 2016 en 2018. Onder Mark van Bommel (2018-2020) en Roger Schmidt (2020-2022) geen titels. Onder Peter Bosz (sinds 2023) won PSV eindelijk weer in seizoen 2023-2024 de Eredivisie, met een groot aantal punten boven nummer twee Feyenoord. Het seizoen 2024-2025 bevestigt PSV als de topclub van het moment.

PSV vandaag

PSV speelt vandaag in het Philips Stadion (capaciteit 35.000), het stadion in het hart van Eindhoven naast de oude Philips-fabrieken. De stad Eindhoven heet “de Lichtstad” naar de Philips-gloeilampen-traditie; PSV-fans noemen hun stad ook wel “Eindje”. De huidige bondscoach is Peter Bosz (sinds 2023), de aanvoerder Luuk de Jong (sinds 2023), en de selectie heeft spelers als Cody Gakpo (vertrokken naar Liverpool 2023), Noa Lang, Joey Veerman, Malik Tillman. PSV’s jeugdopleiding (PSV Academy) blijft een van de beste in Europa; opgeleide spelers zijn onder andere Cody Gakpo, Memphis Depay (Nederland-topscorer aller tijden), Steven Bergwijn, Donyell Malen. PSV-fans noemen zichzelf “PSV’ers” en de supportersgroep “PSV-supportersvereniging”. Bij elke thuiswedstrijd zit het stadion vol. Internationaal speelt PSV regelmatig in CL-groepsfases of Europa League; in 2023-2024 haalde PSV de achtste finale van de Champions League, uitgeschakeld door Borussia Dortmund.

Feiten die mensen verwisselen

• Romário en Ronaldo bij PSV. Twee verschillende Brazilianen, opeenvolgend bij PSV. Romário: 1988-1993, 5 seizoenen, 165+ doelpunten, 22 jaar oud bij aankomst. Ronaldo (R9): 1994-1996, slechts 1.5 seizoen door blessure, 54 doelpunten in 56 wedstrijden, 18 jaar oud bij aankomst.
• EC I 1988 en UEFA Cup 1978. Twee Europese trofeeën voor PSV, 10 jaar uit elkaar. UEFA Cup 1978 onder Kees Rijvers, tegen Bastia. EC I 1988 onder Guus Hiddink, tegen Benfica na penalty’s in Stuttgart.
• Guus Hiddink bij PSV en bij andere clubs. Hiddink was drie keer hoofdcoach van PSV (1987-1990, 2002-2005, 2017-2018), maar ook bondscoach van Nederland (1994-1998), Zuid-Korea (2001-2002, WK halve finale), Australië (2005-2006), Rusland (2006-2010), Turkije (2010-2011) en Chelsea (interim). Een van de meest internationale Nederlandse coaches ooit.
• PSV’s EC I 1988 en Ajax’ CL 1995. Twee Nederlandse Europese hoofdprijzen, 7 jaar uit elkaar. PSV 1988: penalty’s vs Benfica in Stuttgart. Ajax 1995: 1-0 vs AC Milan in Wenen via Kluivert-doelpunt. Beide unieke Nederlandse hoogtepunten.
• Hans van Breukelen en Edwin van der Sar. Twee Nederlandse top-doelmannen uit verschillende generaties. Van Breukelen: PSV 1984-1994, EC I 1988, EK 1988. Van der Sar: Ajax (CL 1995), Juventus, Manchester United (CL 2008), Nederlands-team recordhouder (130 caps).

Tips om de PSV-feiten beter te onthouden

• De twee Europese hoogtepunten: UEFA Cup 1978 (Rijvers, tegen Bastia) en EC I 1988 (Hiddink, tegen Benfica na penalty’s in Stuttgart).
• De drie Braziliaanse sterren: Romário (1988-1993, 165+ goals), Ronaldo (1994-1996, 54 goals in 1.5 seizoen), plus latere Brazilianen als Vampeta en de “kleine” Ronaldo (R9 was R’s9). Plus Park Ji-sung uit Zuid-Korea.
• De vier titel-perioden: vroege titels (1929-1955), Rijvers-jaren (1975-1978 UEFA Cup), Hiddink-1988 (treble + EC I), Cocu-Bosz hedendaags (2015-2018, 2024).
• Drie iconische PSV-Oranje-spelers: Hans van Breukelen (1980s), Ruud van Nistelrooy (2000s), Memphis Depay (2010s+). Plus internationaal Park Ji-sung en moderne talenten Cody Gakpo.
• De 1988-Oranje-PSV-spelers: zeven van het EK-team kwamen van PSV (Van Breukelen, R. Koeman, E. Koeman, Van Aerle, Wouters, Rijkaard op uitleen, Kieft). Plus Erwin Koemans broer Ronald Koeman en de uit Ajax geleende Rijkaard.

Vaak gestelde vragen

Waarom is PSV Philips-club?

Een lange geschiedenis. Philips werd in 1891 opgericht door Gerard Philips in Eindhoven om gloeilampen te maken. Het bedrijf groeide snel; in 1913 (Philips’ 25-jarig jubileum) richtte Anton Philips, de jongere broer, een Personeels Sport Vereniging op om werknemers actief en gezond te houden. De voetbalafdeling werd in 1913 opgericht. In de loop van de 20e eeuw werd Philips één van de grootste elektronicabedrijven ter wereld en Eindhoven verstedelijkte rond de fabriek. De band tussen Philips en PSV bleef hecht: Philips financierde transfers, regelde sponsoring, vroeg internationale spelers (Romário werd in 1988 door Philips-relaties in Brazilië opgespoord). Pas in de jaren 90 begon Philips de directe band te verminderen; in 1996 werd Philips Sport Vereniging een aparte stichting (niet meer onder Philips-paraplu). Vandaag is Philips nog steeds een belangrijke sponsor (het Philips Stadion heet officieel zo), maar geen eigenaar meer. PSV-aanhangers zijn trots op de Philips-afkomst; de “Eindhovense identiteit” met technologie en industriële traditie wordt regelmatig in supporters-zang opgenomen.

Hoe vergelijkt PSV zich met Ajax en Feyenoord?

Tweede plaats achter Ajax qua absolute prestaties, maar wisselend per periode. Eredivisie-titels: Ajax 36, PSV 25, Feyenoord 16. KNVB-bekers: Ajax 20, PSV 10, Feyenoord 14. Europese hoofdprijzen: Ajax 6 (3 EC I + CL 1995 + EC II 1987 + UEFA Cup 1992), Feyenoord 4 (EC I 1970 + 2 UEFA Cups + 1 Wereldbeker), PSV 2 (EC I 1988 + UEFA Cup 1978). Per moment wisselt de rangschikking: in 2017 was Feyenoord even tweede; in 2018, 2019 was Ajax; in 2024 is PSV de regerende kampioen. Financieel: Ajax’s jaarbudget is hoogst (~200 miljoen), PSV-Feyenoord lager (~100-150 miljoen). Aanhang: Ajax heeft de meeste internationale aanhang, Feyenoord de meest fanatieke nationale supporters, PSV een meer middenklasse-aanhang met sterke regionale binding. Internationaal: Ajax presteert het meest constant in CL-groepsfases, PSV en Feyenoord vaker via Europa League.

Wat is PSV’s grootste tegenstander?

Op het hoogste niveau Ajax, maar regionaal NAC Breda en in Limburg ook Roda JC. De PSV-Ajax-rivaliteit is intens: ze concurreren al decennia om de Eredivisie-titel en de status van “topclub van Nederland”. Bekende PSV-Ajax-wedstrijden: de 5-1 winst van PSV in 2003 in Eindhoven (Hiddink-Cocu-team tegen Koeman-Ajax), de 4-1 winst van Ajax in 2018 in Amsterdam. PSV-fans zien Ajax als “snobs” en arrogante stedelingen; Ajax-fans zien PSV als “boertjes” uit het zuiden. Lokaler is er PSV-NAC (Brabantse derby) en PSV-Roda JC (Limburg-Brabant), beide regelmatig fysiek beladen. PSV-Feyenoord is minder hard dan PSV-Ajax of Ajax-Feyenoord, maar wel emotioneel: drie keer per seizoen ontmoeten ze elkaar, met de uitslagen bepalend voor de Eredivisie-stand. Per 2024 is de Eredivisie-strijd vrijwel altijd tussen PSV en Ajax/Feyenoord.

Wat is er bijzonder aan de PSV-jeugdopleiding?

De PSV Academy is een van de meest succesvolle in Europa wat betreft het opleiden van Eredivisie-spelers naar topclubs. In de jaren 80-90 levert hij Wim Kieft, Erwin Koeman, Berry van Aerle. In de jaren 2000: Memphis Depay (Nederland’s topscorer aller tijden), Ibrahim Afellay, Georginio Wijnaldum, Steven Bergwijn. In de jaren 2010: Donyell Malen, Cody Gakpo (Liverpool), Mateusz Bogusz (PSG-academy maar via PSV). PSV-Academy investeert ongeveer 15 miljoen euro per jaar in opleiding, met focus op technisch voetbal en mentale ontwikkeling. De Toekomst-tegenhanger van Ajax wordt deze opleiding genoemd, maar dan in Eindhoven. PSV-aanhangers hopen dat de huidige jeugd-generatie (rond Sávio, Antoni Milambo, Joey Veerman jeugd) een nieuwe Romário-Ronaldo-generatie zal opleveren in komende jaren.

Welke PSV’er is meest internationaal beroemd?

Ronaldo (R9, het Fenomeen) zonder twijfel – hij speelde slechts 1.5 seizoen bij PSV maar zijn internationale fame is enorm. Hij won later twee wereldkampioenschappen (1994, 2002), drie Ballon d’Ors (1996, 1997, 2002), en speelde voor Barcelona, Internazionale, Real Madrid en AC Milan. Andere PSV’ers die internationaal grote namen werden: Romário (Ballon d’Or 1994, WK-winnaar 1994), Ruud van Nistelrooy (Manchester United legende, recordtopscorer Champions League), Arjen Robben (Bayern München legende, 8x Bundesliga-kampioen), Mark van Bommel (Bayern München kapitein), Hans van Breukelen (EK 1988 doelman, EC I 1988 winnaar). PSV staat internationaal bekend als “de Nederlandse club waar grote sterren beginnen of finishen” – zoals Memphis Depay vandaag (PSV 2011-2015, daarna Manchester United, Lyon, Barcelona, Atlético Madrid).

Andere quizzen die hierbij passen

Veel PSV’ers waren ook Oranje-internationals: doe Het Nederlands elftal door de jaren, EK 1988 (waar zeven PSV’ers in het winnende team zaten) of WK 2010. Voor de aartsrivalen: Ajax door de jaren en Feyenoord door de jaren. Voor PSV’s CL-1988-context: Champions League door de jaren.