← Terug naar pakket

Pubquiz pakket - quizmaster

De Quizclub-editie

Antwoordsleutel

80 vragen · 8 rondes

⚠️ Niet uitdelen aan teams. Houd dit document bij je als quizmaster.

leukequizzen.nl

Ronde 1

Algemene kennis (pittig)

  1. Wat is de chemische naam voor "lachgas"?
    Antwoord: Distikstofmonoxide (N₂O)
    Wordt in de tandheelkunde en operatiekamer gebruikt als pijnstilling/sedatie en in de horeca om slagroom op te kloppen. Het recreatieve gebruik nam rond 2020 sterk toe en leidde in Nederland tot een verbod per 2023.
  2. In welk jaar werd het Suezkanaal geopend?
    Antwoord: 1869
    Door Ferdinand de Lesseps.
  3. Wie schreef het boek "De ontdekking van de hemel"?
    Antwoord: Harry Mulisch
    Verschenen in 1992, zijn meesterwerk.
  4. Welk Romeins keizer maakte zijn paard tot consul (volgens overlevering)?
    Antwoord: Caligula
    Het paard heette Incitatus. Bron is onzeker.
  5. In welk jaar werd de International Astronomical Union opgericht?
    Antwoord: 1919
    In Brussel, na de Eerste Wereldoorlog.
  6. Welke Nederlandse arts kreeg in 1929 de Nobelprijs voor zijn pionierswerk dat ten grondslag lag aan het ontstaan van het hele vitamineconcept?
    Antwoord: Christiaan Eijkman
    Hij deed zijn onderzoek in Nederlands-Indië op kippen, waarbij hij ontdekte dat dieren die gepolijste rijst aten ziek werden. Zijn werk leidde uiteindelijk tot het inzicht dat beriberi door een tekort aan vitamine B1 wordt veroorzaakt.
  7. Welk Nederlands woord van 35 letters staat in de Van Dale en duidt een psychiatrische aandoening aan waarbij iemand verschillende persoonlijkheden ervaart?
    Antwoord: Meervoudigepersoonlijkheidsstoornis
    Een van de langste woorden in de Van Dale. Vaak genoemd als concurrent voor de titel "langste Nederlandse woord", samen met geconstrueerde samenstellingen rond carnavalsoptochten.
  8. Welke Romeinse keizer bouwde de Hadrian's Wall in Brittannië?
    Antwoord: Hadrianus
    Tussen 122 en 128 na Chr.
  9. Welke Franse schrijver schreef "Madame Bovary" (1857)?
    Antwoord: Gustave Flaubert
    Eerste echte realistische roman.
  10. Welk dier wordt op de Russische roebel-munten afgebeeld?
    Antwoord: De tweekoppige adelaar
    Symbool van Rusland sinds Iwan III (15e eeuw).
Ronde 2

Kunst en kunstgeschiedenis

  1. Welke Franse kunststroming ontstond rond 1872 in de kring rondom Claude Monet, Pierre-Auguste Renoir, Edgar Degas en Camille Pissarro?
    Antwoord: Impressionisme
    De naam werd voor het eerst gebruikt door criticus Louis Leroy in een spottende recensie van een schilderij van Monet. De schilders namen de term als geuzennaam aan.
  2. Welk schilderij ontstond uit Picasso's woede over het bombardement op een Spaanse stad in 1937?
    Antwoord: Guernica
    Door de Duitse Luftwaffe in opdracht van Franco, op marktdag - vandaar veel burgerdoden. Hangt in het Reina Sofía Madrid. Een reproductie hangt sinds 1985 in de VN-zaal in New York, om elk besluit over oorlog onder de blik van de doden te plaatsen.
  3. Welke Mexicaanse schilderes maakte vooral zelfportretten, vaak met bloemen in haar haar?
    Antwoord: Frida Kahlo
    Overleefde op haar 18e een vreselijk tramongeluk dat haar leven lang chronische pijn gaf. Trouwde tweemaal met muralist Diego Rivera. Pas in de jaren 70 internationaal erkend als groot kunstenaar - postuum.
  4. In welk museum hangt "De Mona Lisa"?
    Antwoord: Het Louvre (Parijs)
    In de Salle des États, achter kogelvrij glas en omringd door dranghekken. In 1911 gestolen door een Italiaanse glazenmaker (Vincenzo Peruggia); pas twee jaar later in Florence teruggevonden - wat Mona Lisa pas écht beroemd maakte.
  5. Welke Italiaanse beeldhouwer maakte het beeld "David" (1501-1504)?
    Antwoord: Michelangelo
    Op zijn 26e begonnen, uit één marmerblok van Carrara dat al veertig jaar in opslag lag - door andere beeldhouwers afgekeurd als onbruikbaar. Staat nu in de Galleria dell'Accademia in Florence, kopie op de oorspronkelijke plek op de Piazza della Signoria.
  6. Welke Vlaamse schilder werd in 1628 door Rubens naar het Spaanse hof gestuurd?
    Antwoord: Anthony van Dyck
    Hij werd later hofschilder van de Engelse koning Karel I en is bekend van zijn elegante portretten van de Stuart-adel. Stierf in Londen in 1641, 42 jaar oud.
  7. Welke 19e-eeuwse Nederlandse schilder, voornamelijk werkzaam in Frankrijk, wordt gezien als een van de grondleggers van het post-impressionisme en maakte werken als "De aardappeleters" en "Sterrennacht boven de Rhône"?
    Antwoord: Vincent van Gogh
    Geboren in Zundert (1853), werkte zijn productiefste jaren in Arles en Auvers-sur-Oise. Pleegde in 1890 zelfmoord, 37 jaar oud. Zijn werk werd pas postuum wereldberoemd.
  8. Welke Russische schilder geldt als pionier van de abstracte kunst (rond 1910)?
    Antwoord: Wassily Kandinsky
    Hoorde naar eigen zeggen de muziek van Wagner in kleuren. Schreef het invloedrijke "Über das Geistige in der Kunst" (1911). Eén van de eerste abstracte schilders ter wereld.
  9. Welke Britse schilder is bekend om zijn 18e-eeuwse taferelen van paarden en Engelse landadel?
    Antwoord: George Stubbs
    Hij sneed dode paarden zelf op om hun anatomie te bestuderen - een 18e-eeuwse gentleman die liever achter aan de Yorkshire weide aan het ontleden was dan in een salon zat.
  10. In welk jaar werd Picasso's "Les Demoiselles d'Avignon" geschilderd?
    Antwoord: 1907
    Eén van de eerste kubistische werken. Picasso liet het zeven jaar in zijn atelier hangen voor hij het toonde - vrienden vonden het zo schokkend dat zelfs Matisse, normaal een radicaal, gechoqueerd was.
Ronde 3

Wetenschap en natuurkunde

  1. Wat is de SI-eenheid voor frequentie (trillingen per seconde)?
    Antwoord: Hertz (Hz)
    Genoemd naar Heinrich Hertz, de Duitse natuurkundige die in 1887 als eerste elektromagnetische golven aantoonde. Hij stierf op 36-jarige leeftijd voordat hij de praktische toepassing (radio) zelf zou meemaken.
  2. Welke Britse wetenschapper publiceerde in 1687 de drie wetten van beweging in zijn "Principia Mathematica"?
    Antwoord: Isaac Newton
    Hetzelfde werk introduceerde de wet van de zwaartekracht. Newton begon eraan tijdens de Grote Pest van 1665-1666, toen Cambridge dicht ging en hij naar het platteland vluchtte - "annus mirabilis", zijn meest productieve jaar.
  3. Wat is de chemische formule van keukenzout (natriumchloride)?
    Antwoord: NaCl
    Eén natrium-atoom, één chloor-atoom. Vormt een kubieke kristalstructuur. Het op één na meest gewonnen mineraal ter wereld (na bauxiet) - circa 280 miljoen ton per jaar.
  4. Hoeveel chromosomen heeft een normaal menselijk celkern?
    Antwoord: 46 (23 paar)
    Bij downsyndroom een extra exemplaar van chromosoom 21 (47 totaal). Hond: 78, paard: 64, fruitvlieg: 8. De ferns Ophioglossum reticulatum heeft het record: ruim 1.260.
  5. Welke Duitse wetenschapper formuleerde in 1927 de Onzekerheidsrelatie in de kwantummechanica?
    Antwoord: Werner Heisenberg
    Zijn principe stelt dat positie en impuls van een deeltje niet tegelijk exact bekend kunnen zijn. Tijdens WO II leidde Heisenberg het Duitse kernprogramma - over zijn rol blijven historici verdeeld: saboteur of mislukkeling.
  6. Welk subatomair deeltje, voorspeld in 1964, werd in 2012 bevestigd bij CERN?
    Antwoord: Het Higgs-boson
    Genoemd naar Peter Higgs, die de Nobelprijs Natuurkunde won in 2013. In de media bekend als "het god-deeltje" - een term die Higgs zelf hekelde.
  7. Welke Schotse wetenschapper ontdekte in 1928 per ongeluk penicilline?
    Antwoord: Alexander Fleming
    Hij ging op vakantie en liet bacterieculturen open op zijn bureau staan; bij terugkomst ontdekte hij dat een schimmel (Penicillium) bacteriegroei had geremd. Fleming, Chain en Florey wonnen de Nobelprijs in 1945.
  8. Welke 17e-eeuwse Britse wetenschapper beschreef de elastische rek van veren (F = -kx)?
    Antwoord: Robert Hooke
    Hooke was een tijdgenoot én rivaal van Newton. Hij was ook de eerste die het woord "cel" gebruikte in de biologie (na een kurkdoorsnede onder een microscoop, 1665).
  9. Wat is het lichtste element in het periodiek systeem?
    Antwoord: Waterstof (H)
    Atoomnummer 1, atoommassa ~1. Vormt ~75% van alle materie in het universum. In de zon fuseert elke seconde ~600 miljoen ton waterstof tot helium - het proces dat de zon laat schijnen.
  10. Welke Franse natuurkundige onderzocht in de 18e eeuw de wetten van elektrische lading?
    Antwoord: Charles-Augustin de Coulomb
    De SI-eenheid voor lading (Coulomb, C) is naar hem genoemd. Hij ontwikkelde de torsie-balans waarmee hij heel kleine krachten kon meten - dezelfde techniek waarmee Cavendish later de zwaartekracht-constante bepaalde.
Ronde 4

Muziekronde (alternatief en rock)

  1. Nummer 1: artiest en titel
    Antwoord: Leonard Cohen - Hallelujah
    1984. Cohen schreef tachtig coupletten voordat hij er zeven uitkoos. Was bij release een flop; pas in 1991 (John Cale-versie) en 1994 (Jeff Buckley) werd het iconisch.
  2. Nummer 2: artiest en titel
    Antwoord: Fleetwood Mac - Go Your Own Way
    1977. Lindsey Buckingham schreef het over zijn breuk met Stevie Nicks - ze zaten beiden in de band en moesten het naast elkaar opnemen. Album Rumours verkocht 40 miljoen exemplaren.
  3. Nummer 3: artiest en titel
    Antwoord: The Smiths - There Is a Light That Never Goes Out
    1986. Morrissey-tekst over een fietsongeluk dat romantisch wordt. Werd pas in 1992 als single uitgebracht - was tot dan toe een album-track.
  4. Nummer 4: artiest en titel
    Antwoord: Nick Cave & The Bad Seeds - Into My Arms
    1997. Cave begint met "I don't believe in an interventionist God" - ondanks die opening werd het hét populaire huwelijksnummer. Cave zelf zong het bij de begrafenis van INXS-zanger Michael Hutchence.
  5. Nummer 5: artiest en titel
    Antwoord: Radiohead - Karma Police
    1997. Van het album OK Computer. De tekst was eerst een grap onder de bandleden over hoe ze hun manager pestten - werd door Thom Yorke uitgewerkt tot een meditatie over surveillance.
  6. Nummer 6: artiest en titel
    Antwoord: The Velvet Underground - Sunday Morning
    1967. Openingstrack van hun debuutalbum (geproduceerd door Andy Warhol). Brian Eno zei ooit: het album verkocht maar 30.000 exemplaren, maar iedereen die er één kocht begon een band.
  7. Nummer 7: artiest en titel
    Antwoord: Joy Division - Love Will Tear Us Apart
    1980. Vier weken ná de zelfmoord van Ian Curtis uitgebracht. De overblijvende leden veranderden de naam in New Order en werden in de jaren 80 een grote dansact.
  8. Nummer 8: artiest en titel
    Antwoord: Tracy Chapman - Fast Car
    1988. Verhalend lied over uit een arme buurt willen ontsnappen. In 2023 werd het opnieuw nummer 1 dankzij de country-cover van Luke Combs - Chapman werd de eerste zwarte vrouw met een nummer 1 op de country-charts als songwriter.
  9. Nummer 9: artiest en titel
    Antwoord: Lou Reed - Perfect Day
    1972. Van het album Transformer (geproduceerd door David Bowie). Werd in 1997 opnieuw populair door de BBC-collage met 27 artiesten (Bono, Bowie, Pavarotti, Reed zelf).
  10. Nummer 10: artiest en titel
    Antwoord: Aretha Franklin - Respect
    1967. Origineel een Otis Redding-nummer (1965). Franklin draaide het perspectief om - van een man die respect eist van zijn vrouw naar een vrouw die respect eist van haar man - en maakte er een feministisch en burgerrechten-icoon van.
Ronde 5

Taal en literatuur

  1. Welke Nederlandse schrijver schreef "Oeroeg" (1948), een novelle over Nederlands-Indië?
    Antwoord: Hella Haasse
    Haar debuut, jaarlijks geschenk Boekenweek.
  2. Welke schrijver bedacht het personage Hercule Poirot?
    Antwoord: Agatha Christie
    Eerste boek: "The Mysterious Affair at Styles" (1920).
  3. In welke taal werd Don Quichot oorspronkelijk geschreven?
    Antwoord: Spaans
    Door Miguel de Cervantes, eerste deel 1605.
  4. Welke Nederlandse schrijver debuteerde in 1947 met een roman over de saaie kerstdagen van een 23-jarige kantoorklerk genaamd Frits van Egters?
    Antwoord: Gerard Reve
    Het boek "De avonden" gold lang als shockerend door de rauwe stijl. Reve werd geboren in Amsterdam (1923-2006) en is later vooral bekend geworden om werken als "De avonden" en "Op weg naar het einde".
  5. Welke Russische schrijver schreef "Oorlog en Vrede"?
    Antwoord: Lev Tolstoj
    Tussen 1865 en 1869. 1.225 pagina's.
  6. Hoe heet de taal die gesproken werd door de oude Egyptenaren (rond 2000 v.Chr.)?
    Antwoord: Oud-Egyptisch
    Geschreven met hiërogliefen.
  7. Welke schrijver bedacht het personage James Bond?
    Antwoord: Ian Fleming
    Eerste roman: Casino Royale (1953).
  8. In welke taal werd het Oude Testament voornamelijk geschreven?
    Antwoord: Hebreeuws
    Met enkele delen in het Aramees.
  9. Wie schreef "1984" en "Animal Farm"?
    Antwoord: George Orwell
    Pseudoniem van Eric Arthur Blair.
  10. Welke Nederlandse dichter schreef "Het Wilhelmus"?
    Antwoord: Onbekend (toegeschreven aan Marnix van Sint-Aldegonde)
    Auteurschap is omstreden; ~1572.
Ronde 6

Geschiedenis - de details

  1. In welk jaar werd de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden gesticht (Unie van Utrecht)?
    Antwoord: 1579
    De facto begin van de Nederlandse onafhankelijkheid.
  2. Welke politieke partij werd bij de Reichstag-verkiezingen van juli 1932 de grootste partij van Duitsland?
    Antwoord: NSDAP (Nazi-partij)
    Met ruim 37 procent van de stemmen. Hitler werd in januari 1933 rijkskanselier.
  3. Welke Egyptische farao werd in 1922 ontdekt door Howard Carter?
    Antwoord: Toetanchamon
    Tombe vrijwel intact, inclusief het beroemde gouden masker.
  4. In welk jaar tekenden de Russen het Verdrag van Brest-Litovsk?
    Antwoord: 1918
    3 maart 1918. Beëindigde WOI voor Rusland.
  5. Wie was de Engelse koning ten tijde van de Spaanse Armada (1588)?
    Antwoord: Elizabeth I
    Tudor-koningin, 1558-1603.
  6. In welk jaar werd de Russische tsaar Nicolaas II met zijn familie vermoord?
    Antwoord: 1918
    17 juli 1918, in Jekaterinenburg.
  7. Welke Indiase keizer bouwde de Taj Mahal voor zijn overleden echtgenote?
    Antwoord: Shah Jahan
    Voor Mumtaz Mahal. Voltooid 1653.
  8. In welk jaar kwam de Wet op het Algemeen Kiesrecht voor Mannen in Nederland?
    Antwoord: 1917
    Vrouwen pas in 1919.
  9. In welk jaar erkende paus Johannes Paulus II officieel dat de katholieke kerk Galileo Galilei onterecht had veroordeeld (op 10 jaar nauwkeurig)?
    Antwoord: 1992
    Galileo werd in 1633 door de Inquisitie veroordeeld voor het verdedigen van het heliocentrische model. Bijna 360 jaar later bood de paus officieel verontschuldigingen aan namens de Rooms-Katholieke Kerk.
  10. Welk land verklaarde in 1804 als eerste de slavernij volledig afgeschaft?
    Antwoord: Haïti
    Na de slavenopstand 1791-1804.
Ronde 7

Beeldronde: beroemde kunstwerken

  1. Welk schilderij is dit (en wie maakte het)?
    Antwoord: The Scream / De Schreeuw (Edvard Munch)
    1893. Versies in Oslo en Tokyo.
  2. Welk schilderij is dit?
    Antwoord: Guernica (Pablo Picasso)
    1937. Hangt in het Reina Sofía Madrid.
  3. Welk beeld is dit (en wie maakte het)?
    Antwoord: De Denker (Auguste Rodin)
    Origineel 1880-1882.
  4. Wie maakte dit beroemde werk?
    Antwoord: René Magritte
    Het schilderij heet officieel "La trahison des images" (Het verraad van de beelden) en stamt uit 1929. De tekst onder de pijp ("Ceci n'est pas une pipe" - "Dit is geen pijp") is een filosofische uitspraak: het is geen pijp, maar een afbeelding van een pijp.
  5. Wie maakte dit schilderij met de smeltende klokken?
    Antwoord: Salvador Dalí
    "De volharding van de herinnering" (1931).
  6. Wie maakte dit kunstwerk (Campbell's Soup Cans)?
    Antwoord: Andy Warhol
    1962. Pop-art icoon.
  7. Welke beroemde straatkunstenaar maakte dit (meisje met ballon)?
    Antwoord: Banksy
    "Girl with Balloon", origineel 2002.
  8. Welk Amerikaans schilderij is dit (jaren 40, eenzaam diner)?
    Antwoord: Nighthawks (Edward Hopper)
    1942.
  9. Welk Oostenrijks schilderij is dit (gouden achtergrond)?
    Antwoord: De Kus (Gustav Klimt)
    1908. Belvedere Wenen.
  10. Welk schilderij is dit (Vermeer)?
    Antwoord: Meisje met de parel
    ~1665. Mauritshuis Den Haag.
Ronde 8

Schatvragen (lastig)

  1. In welk jaar werd het schaakspel ongeveer uitgevonden (in India)?
    Antwoord: Rond 600 na Christus
    Als "chaturanga".
  2. Hoeveel werken schilderde Van Gogh in zijn hele leven?
    Antwoord: Ongeveer 860
    Plus 1.300 tekeningen.
  3. Hoeveel werken schilderde Pablo Picasso in zijn hele leven?
    Antwoord: Ongeveer 13.500 schilderijen (plus 100.000 prenten, 34.000 boekillustraties)
    Hij werd 91, en zelfs in zijn laatste maanden produceerde hij dagelijks. Daarmee was hij vermoedelijk de productiefste kunstenaar uit de geschiedenis.
  4. Hoeveel kunstwerken hangen er ongeveer permanent in het Rijksmuseum (zaalexpositie, dus niet depot)?
    Antwoord: Ongeveer 8.000
    Op een totale collectie van ruim een miljoen objecten. De Eregalerij naar de Nachtwacht alleen heeft al 75 topstukken; de Aziatische vleugel werd in 2013 toegevoegd.
  5. In welk jaar werd het eerste gedrukte boek in Europa gemaakt (Gutenberg-bijbel)?
    Antwoord: Rond 1455
    Mainz, Duitsland.
  6. Hoeveel werken zit er ongeveer in het Louvre (totaal collectie)?
    Antwoord: Ongeveer 615.000 objecten
    ~35.000 permanent tentoongesteld.
  7. Hoe lang duurt het langste opera ter wereld (Wagner's Götterdämmerung)?
    Antwoord: Ongeveer 4,5 uur
    Onderdeel van Der Ring des Nibelungen.
  8. In welk jaar werd het periodiek systeem voor het eerst gepubliceerd door Mendelejev?
    Antwoord: 1869
    Russisch chemicus.
  9. Hoe diep is de Mariannentrog (in meters)?
    Antwoord: Ongeveer 10.935 meter
    Diepste punt in alle oceanen.
  10. Hoeveel boeken bevat de Bibliotheek van het Britse Hogerhuis (House of Lords Library) ongeveer?
    Antwoord: Ongeveer 70.000 boeken
    Een gespecialiseerde parlementaire bibliotheek. De grotere Britse nationale bibliotheek (British Library) telt meer dan 170 miljoen items en is daarmee een van de grootste ter wereld.