← Terug naar pakket

Pubquiz pakket - quizmaster

De Jaren 70-pubquiz

Antwoordsleutel

80 vragen · 8 rondes

⚠️ Niet uitdelen aan teams. Houd dit document bij je als quizmaster.

leukequizzen.nl

Ronde 1

Films uit de jaren 70

  1. In welke disco-film uit 1977 brak John Travolta door als ster?
    Antwoord: Saturday Night Fever
    Regie John Badham. Soundtrack van de Bee Gees verkocht meer dan 40 miljoen exemplaren, bestverkopende soundtrack ooit tot The Bodyguard in 1992. Travolta's witte pak werd in 1995 voor 145.500 dollar geveild.
  2. In welke musicalfilm uit 1978 spelen Travolta en Newton-John een verliefd tienerstel op een Amerikaanse middelbare school?
    Antwoord: Grease
    Regie Randal Kleiser. Bracht 396 miljoen op een budget van 6 miljoen. "You're the One That I Want" werd nummer 1 in 12 landen. Olivia Newton-John was eigenlijk Australisch en al 29 toen ze de 17-jarige Sandy speelde.
  3. In welke horrorfilm uit 1973 wordt de 12-jarige Regan MacNeil bezeten door een demon?
    Antwoord: The Exorcist
    Regie William Friedkin. Werd genomineerd voor 10 Oscars en won er 2. Veroorzaakte massahysterie - mensen vielen flauw in bioscopen, de film werd in meerdere landen tijdelijk verboden.
  4. Welke Woody Allen-film uit 1977 won 4 Oscars (waaronder Best Picture) en speelt zich grotendeels af in Manhattan?
    Antwoord: Annie Hall
    Met Diane Keaton in de titelrol - won Best Actress. Allen zelf won Best Director en Best Original Screenplay. Brak de dominantie van Star Wars in 1978 - opmerkelijk omdat Annie Hall maar 38 miljoen opbracht tegenover Star Wars' 775 miljoen.
  5. In welke film uit 1975 speelt Jack Nicholson de rebelse R.P. McMurphy in een psychiatrische inrichting?
    Antwoord: One Flew Over the Cuckoo's Nest
    Regie Miloš Forman, naar de roman van Ken Kesey. Won alle "big five"-Oscars (Best Picture, Director, Actor, Actress, Adapted Screenplay) - pas de tweede film ooit, na It Happened One Night (1934).
  6. In welke sciencefiction-horror van Ridley Scott uit 1979 brak Sigourney Weaver door?
    Antwoord: Alien
    De tagline "In space no one can hear you scream" werd legendarisch. Het ontwerp van de Zwitserse kunstenaar H.R. Giger won een Oscar voor Best Visual Effects. Weaver speelde luitenant Ripley aan boord van het ruimteschip Nostromo.
  7. In welke Martin Scorsese-film uit 1976 speelt Robert De Niro de getroebleerde New Yorkse taxichauffeur Travis Bickle?
    Antwoord: Taxi Driver
    Won de Gouden Palm in Cannes 1976. De zin "You talkin' to me?" werd door De Niro grotendeels geïmproviseerd. Jodie Foster speelde op 12-jarige leeftijd de jonge prostituee Iris.
  8. In welke Kubrick-film uit 1971 leidt Alex DeLarge zijn gewelddadige bende door een dystopisch Engeland?
    Antwoord: A Clockwork Orange
    Naar de roman van Anthony Burgess. Kubrick trok de film zelf terug uit Britse bioscopen in 1973 na bedreigingen. De film was in het VK pas na zijn dood (1999) weer te zien.
  9. In welke slasherfilm uit 1978 van regisseur John Carpenter terroriseert de gemaskerde Michael Myers tieners op Halloween-avond in het fictieve Haddonfield?
    Antwoord: Halloween
    Met Jamie Lee Curtis als Laurie Strode - haar filmdebuut. Gemaakt voor 325.000 dollar, bracht 70 miljoen op - toen de meest winstgevende onafhankelijke film ooit. Lanceerde het slasher-genre.
  10. Welke jonge Amerikaanse regisseur bracht in 1977 een ruimteavontuur uit dat zou uitgroeien tot een van de grootste filmfranchises ooit?
    Antwoord: George Lucas
    Lucas behield slim de merchandising-rechten. 20th Century Fox vond die in 1977 waardeloos. Werd er miljardair door. Verkocht Lucasfilm in 2012 voor 4 miljard dollar aan Disney.
Ronde 2

Tv-series en programma's uit de jaren 70

  1. In welke Amerikaanse comedy-serie (1972-1983) volgen we een mobiel chirurgisch legerhospitaal tijdens de Korea-oorlog?
    Antwoord: M*A*S*H
    CBS, 256 afleveringen. De finale "Goodbye, Farewell and Amen" (28 februari 1983) trok 106 miljoen Amerikaanse kijkers - destijds de meestbekeken tv-uitzending ooit in de VS. Met Alan Alda als Hawkeye Pierce.
  2. In welke nostalgische Amerikaanse tv-serie (1974-1984) speelt Henry Winkler de coole jongen Arthur "Fonzie" Fonzarelli in jaren-50-Milwaukee?
    Antwoord: Happy Days
    ABC, 255 afleveringen. Spawnde 7 spin-offs, waaronder Mork & Mindy en Laverne & Shirley. De term "jumping the shark" (= moment waarop een serie te ver gaat) komt uit een aflevering waarin Fonzie letterlijk over een haai springt.
  3. In welke detective-serie (1976-1981) werken drie aantrekkelijke vrouwen voor een mysterieuze baas die ze nooit zien - alleen horen via de luidspreker?
    Antwoord: Charlie's Angels
    ABC, 110 afleveringen. Oorspronkelijke cast: Farrah Fawcett, Kate Jackson en Jaclyn Smith. Fawcett's rood-zwemkostuum-poster (1976) verkocht 12 miljoen exemplaren - destijds de bestverkochte poster ooit.
  4. In welke Amerikaanse sciencefiction-serie (1974-1978) wordt astronaut Steve Austin na een crash met bionische lichaamsdelen "beter, sterker en sneller" weer opgebouwd?
    Antwoord: The Six Million Dollar Man
    Met Lee Majors. Gebaseerd op de roman Cyborg (1972) van Martin Caidin. De zin "We can rebuild him. We have the technology" werd cultureel iconisch. Spawnde de spin-off The Bionic Woman (1976).
  5. Welke baanbrekende Britse absurdistische comedy-groep - met o.a. John Cleese, Eric Idle en Michael Palin - had tussen 1969 en 1974 een tv-show op de BBC?
    Antwoord: Monty Python (Flying Circus)
    45 afleveringen. Spawnde latere films als Monty Python and the Holy Grail (1975) en Life of Brian (1979). De term "Pythonesque" werd in 1989 opgenomen in de Oxford English Dictionary.
  6. In welke Britse sitcom (1975 en 1979) drijft John Cleese als Basil het chaotische gelijknamige hotel in de Engelse badplaats Torquay?
    Antwoord: Fawlty Towers
    BBC, slechts 12 afleveringen in 2 seizoenen. Werd door BBC herhaaldelijk uitgeroepen tot de beste Britse sitcom ooit. Geïnspireerd door een echte hotel-eigenaar in Torquay die John Cleese tijdens een verblijf had geërgerd.
  7. In welke Amerikaanse superheld-tv-serie (1975-1979) speelt Lynda Carter de Amazoneprinses Diana Prince?
    Antwoord: Wonder Woman
    Eerst op ABC (seizoen 1, jaren-40-setting), daarna op CBS (seizoenen 2-3, jaren-70-setting). De draaiende transformatie-scène (Diana → Wonder Woman) werd één van de bekendste tv-momenten van het decennium.
  8. In welke Amerikaanse late-night comedy-show, vanaf oktober 1975 op NBC, debuteerden komieken als John Belushi, Dan Aykroyd, Chevy Chase en later Bill Murray?
    Antwoord: Saturday Night Live (SNL)
    Bedacht door Lorne Michaels, die de show decennialang leidde. Werd de springplank voor vrijwel elke grote Amerikaanse komiek. Eddie Murphy, Tina Fey, Will Ferrell en Adam Sandler begonnen allemaal op SNL.
  9. Welk Nederlands muziekprogramma met Ad Visser als presentator brak in 1970 door op de AVRO en was decennialang hét podium voor pop in Nederland?
    Antwoord: TopPop (AVRO)
    1970-1988. Werd door internationale popsterren bezocht - David Bowie, ABBA en de Bee Gees traden er allemaal op. De studio met de iconische lichtblauwe achtergrond werd herkenbaar voor een hele generatie.
  10. Welke succesvolle Nederlandse jeugd-tv-serie van Wim T. Schippers (1972-1974) met onder andere Sjoerd Pleijsier en Aart Staartjes leidde tot het bekende zinnetje "Op je bek!"?
    Antwoord: De Stratemakeropzeeshow
    VPRO, in totaal 21 afleveringen. Absurdistisch programma voor kinderen, in werkelijkheid vooral grappig voor volwassenen. Werd in 1974 opgevolgd door J.J. de Bom voorheen De Kindervriend.
Ronde 3

Muziek uit de jaren 70

  1. Welke Zweedse popgroep won in 1974 het Eurovisie Songfestival in Brighton met "Waterloo"?
    Antwoord: ABBA
    Bestaande uit twee koppels: Agnetha & Björn, Anni-Frid & Benny - de groepsnaam was een acroniem van hun voornamen. Verkochten in totaal meer dan 385 miljoen platen wereldwijd. Beide koppels gingen later uit elkaar.
  2. Welk Britse rocknummer uit 1975 - bijna 6 minuten lang, met operatic middendeel - werd door de eigen platenmaatschappij eerst geweigerd vanwege de duur?
    Antwoord: Bohemian Rhapsody (Queen)
    Van het album A Night at the Opera. Geschreven door Freddie Mercury. Werd in december 1975 negen weken nummer 1 in het VK - destijds langste verblijf op nummer 1 ooit voor één single.
  3. Welk Pink Floyd-album uit 1973 stond een record van 14 jaar onafgebroken in de Amerikaanse Billboard 200-albumlijst?
    Antwoord: The Dark Side of the Moon
    Geproduceerd door Alan Parsons in Abbey Road Studios. Verkocht ruim 45 miljoen exemplaren - top-5 bestverkochte albums ooit. De prisma-cover, ontworpen door Storm Thorgerson, werd één van de bekendste albumhoezen aller tijden.
  4. Welke Jamaicaanse zanger en gitarist, frontman van The Wailers, maakte reggae wereldberoemd met albums als Exodus (1977) en hits als "No Woman, No Cry"?
    Antwoord: Bob Marley
    1945-1981. Bekeerd tot Rastafari. Overleed in 1981 aan een vorm van huidkanker (melanoom). Werd postuum geëerd met de Order of Merit van Jamaica en heeft een ster op de Hollywood Walk of Fame.
  5. In welk jaar overleed Elvis Presley - "The King" - op 42-jarige leeftijd in zijn villa Graceland in Memphis?
    Antwoord: 1977
    16 augustus 1977. Vond plaats in zijn badkamer; officiële doodsoorzaak was een hartaanval, naar later bleek mede veroorzaakt door medicijnenmisbruik. Elke 16 augustus pelgrimeren wereldwijd nog steeds tienduizenden fans naar Graceland.
  6. Welke Britse rockband - met zanger Robert Plant en gitarist Jimmy Page - bracht in 1971 het 8 minuten lange epos "Stairway to Heaven" uit?
    Antwoord: Led Zeppelin
    Van het ongetitelde vierde album (vaak Led Zeppelin IV genoemd). Werd nooit als single uitgebracht maar werd de meest gespeelde rocktrack op Amerikaanse radio. Page schreef het hoofdthema op een akoestische gitaar in een Welsh cottage.
  7. Welke Californische countryrock-band scoorde in 1976 een wereldhit met het mysterieuze "Hotel California"?
    Antwoord: The Eagles
    Van het gelijknamige album, dat 32 miljoen exemplaren verkocht. Het gitaarsolo van Don Felder en Joe Walsh werd door magazine Rolling Stone uitgeroepen tot beste gitaarsolo aller tijden. De tekst is decennialang onderwerp van speculatie over verborgen betekenissen.
  8. Welke Britse punkband schokte in 1977 het establishment met een provocerend protestlied tijdens de Silver Jubilee van koningin Elizabeth II?
    Antwoord: Sex Pistols
    Met zanger Johnny Rotten en bassist Glen Matlock op de opname (Sid Vicious volgde later). Het lied "God Save the Queen" bereikte officieel nummer 2 in de Britse hitlijsten. Velen vermoedden dat de BBC en platenindustrie het bewust van nummer 1 afhielden tijdens het 25-jarig jubileum. De band bestond slechts 2,5 jaar.
  9. Welke Nederlandse popgroep uit Limburg scoorde in 1976 als eerste Nederlandse act ooit een nummer 1-hit in de Britse charts met "Mississippi"?
    Antwoord: Pussycat
    De zussen Toni, Betty en Marianne Veerman, met drie mannelijke begeleiders. "Mississippi" stond in oktober 1976 vier weken op nummer 1 in het VK. Verkocht wereldwijd ruim 5 miljoen exemplaren.
  10. Welke Nederlandse popgroep uit Hoorn scoorde in 1975 een wereldhit met "Una Paloma Blanca" - gezongen door frontman Hans Bouwens?
    Antwoord: George Baker Selection
    Hans Bouwens nam zelf het pseudoniem "George Baker" aan. De band had al in 1969 een internationale hit met "Little Green Bag" - werd in 1992 herontdekt via de openingsscène van Tarantino's Reservoir Dogs.
Ronde 4

Muziekronde (jaren 70-hits)

  1. Nummer 1: artiest en titel
    Antwoord: ABBA - Dancing Queen
    1976. Van het album Arrival. ABBA's enige nummer 1-hit in de VS. Geschreven en geproduceerd door Benny Andersson en Björn Ulvaeus. Werd voor het eerst gespeeld op de Zweedse koninklijke bruiloft van Carl XVI Gustaf en Silvia (18 juni 1976).
  2. Nummer 2: artiest en titel
    Antwoord: Queen - Bohemian Rhapsody
    1975. Van A Night at the Opera. Brian May, Roger Taylor en Freddie Mercury zongen het operatic deel in 180 overdubs - de tape was zo vaak gebruikt dat hij begon te slijten. De video (één van de eerste muziekvideo's ooit) kostte 4.500 pond.
  3. Nummer 3: artiest en titel
    Antwoord: Eagles - Hotel California
    1976. Geschreven door Don Felder, Don Henley en Glenn Frey. Won de Grammy voor Record of the Year 1978. Bestaat in een 6:30-versie (album) en 5:30-versie (single). Het Hotel zelf bestaat niet - pure verbeelding.
  4. Nummer 4: artiest en titel
    Antwoord: Donna Summer - I Feel Love
    1977. Geproduceerd door Giorgio Moroder met een Moog-synthesizer - volledig elektronische productie. Wordt vaak genoemd als het meest invloedrijke dance-nummer ooit; legde de basis voor latere house, techno en EDM.
  5. Nummer 5: artiest en titel
    Antwoord: Village People - Y.M.C.A.
    1978. Geschreven door Jacques Morali en Henri Belolo. De zes Village People (politie, cowboy, indiaan, bouwvakker, motorrijder, marine) waren een visuele representatie van mannelijke fantasieën in homo-cultuur. Werd ironisch genoeg later anthem op straight-bruiloften.
  6. Nummer 6: artiest en titel
    Antwoord: Boney M. - Rasputin
    1978. Duits-Caribische disco-groep, samengesteld door producer Frank Farian (later ook bekend van het Milli Vanilli-schandaal). Het lied vertelt het verhaal van Grigori Rasputin, de mystieke raadgever van de Russische tsaarsfamilie.
  7. Nummer 7: artiest en titel
    Antwoord: Pussycat - Mississippi
    1975. Nederlandse popgroep uit Limburg. Verkocht in Europa miljoenen exemplaren en bereikte als eerste Nederlandse act ooit nummer 1 in de Britse hitlijsten. Geschreven door Werner Theunissen.
  8. Nummer 8: artiest en titel
    Antwoord: Earth, Wind & Fire - September
    1978. Geschreven door Maurice White, Al McKay en Allee Willis. De tekst "Do you remember, the 21st night of September?" maakt 21 september jaarlijks een internationale "Earth, Wind & Fire-dag" op social media.
  9. Nummer 9: artiest en titel
    Antwoord: David Bowie - Heroes
    1977. Opgenomen in Hansa Studios in West-Berlijn, vlak bij de Berlijnse Muur. Co-geschreven door Brian Eno. Geïnspireerd op een echt koppel dat Bowie elke dag bij de Muur zag kussen - zijn producer Tony Visconti en zijn vriendin.
  10. Nummer 10: artiest en titel
    Antwoord: Wings (Paul McCartney) - Live and Let Die
    1973. Themalied van de gelijknamige James Bond-film (de eerste Bond met Roger Moore). Werd door Guns N' Roses gecoverd in 1991. McCartney's eerste post-Beatles-hit die nummer 1 in de VS werd.
Ronde 5

Tech, ruimte en innovatie

  1. Welke Apollo-missie was in december 1972 de laatste bemande maanlanding, en tot vandaag de laatste keer dat mensen op de maan stonden?
    Antwoord: Apollo 17
    Bemand door Eugene Cernan, Harrison Schmitt en Ronald Evans. Cernan was de laatste mens die voet op de maan zette (14 december 1972). NASA wil met het Artemis-programma weer mensen naar de maan brengen.
  2. Welke iconische home-gameconsole bracht Atari in 1977 uit - met verwisselbare cartridges en de "houten" panel-look?
    Antwoord: Atari 2600 (oorspronkelijk Atari VCS)
    Verkocht ongeveer 30 miljoen exemplaren tot 1992. Bracht klassiekers als Space Invaders, Pac-Man, Pitfall! en Adventure. De crash van 1983 (door overproductie en slechte games) leidde tijdelijk tot het einde van Atari's dominantie.
  3. Welk Amerikaans chipbedrijf bracht in 1971 de allereerste commerciële microprocessor uit (de 4004) en domineert sindsdien de chipindustrie?
    Antwoord: Intel
    De 4004 had 2.300 transistors en draaide op 740 kHz. Een moderne chip heeft vele miljarden transistors en draait op enkele GHz, meer dan een miljoen keer sneller.
  4. Welk Amerikaans computerbedrijf werd op 1 april 1976 in een garage in Los Altos (Californië) opgericht door Steve Jobs, Steve Wozniak en Ronald Wayne?
    Antwoord: Apple Computer
    Ronald Wayne verkocht zijn 10%-belang twee weken later voor 800 dollar - vandaag zou dat aandeel ruim 300 miljard dollar waard zijn. De Apple I (1976) kostte 666,66 dollar en was een kale moederboard zonder kast.
  5. Welke Amerikaanse programmeur verstuurde in 1971 de eerste e-mail tussen twee computers - en bedacht het @-teken als scheidingssymbool tussen gebruiker en machine?
    Antwoord: Ray Tomlinson
    1941-2016. Werkte voor BBN Technologies aan het ARPANET, de voorloper van het internet. De eerste e-mail-inhoud is verloren gegaan - Tomlinson zelf herinnerde zich alleen dat het iets als "QWERTYUIOP" was, een test.
  6. Welk supersonisch passagiersvliegtuig - een Brits-Frans samenwerkingsproject - begon in 1976 commerciële vluchten en vloog met meer dan twee keer de geluidssnelheid (Mach 2)?
    Antwoord: De Concorde
    Vloog tot 2003. London-New York in ongeveer 3,5 uur (normaal 7-8 uur). Een vlucht kostte rond 2000 zo'n 7.500 euro (enkele reis). Uit dienst genomen na de crash bij Parijs (juli 2000) en de neergang van zakenklasse-reizen na 9/11.
  7. Welk eenvoudig 2D-tafeltennisspel werd in 1972 door Atari uitgebracht en wordt vaak het eerste echt succesvolle arcade-videogame genoemd?
    Antwoord: Pong
    Bedacht door Allan Alcorn als oefen-opdracht van Atari-oprichter Nolan Bushnell. De allereerste machine in een café in Sunnyvale, Californië, raakte na een paar weken vol met kwartjes - letterlijk vastgelopen door succes.
  8. Welk videoband-formaat van JVC werd in 1976 in Japan geïntroduceerd en versloeg uiteindelijk Sony's rivaliserende Betamax in de "videooorlog"?
    Antwoord: VHS (Video Home System)
    Betamax (Sony, 1975) had betere beeldkwaliteit, maar VHS had langere opnametijd (tot 4 uur) en goedkopere apparaten. VHS-cassettes domineerden de markt tot eind jaren 90, toen de DVD ze verdrong.
  9. In welk jaar lanceerde NASA de ruimtesondes Voyager 1 en Voyager 2, die inmiddels het zonnestelsel hebben verlaten?
    Antwoord: 1977
    Voyager 2 lanceerde op 20 augustus, Voyager 1 op 5 september 1977. Beide zijn inmiddels meer dan 20 miljard kilometer van de aarde verwijderd. Ze dragen een gouden plaat ("Golden Record") met geluiden en beelden van de aarde, bedoeld voor eventuele buitenaardse beschavingen.
  10. Welke Amerikaanse ingenieur van Motorola maakte in april 1973 het allereerste mobiele telefoongesprek - op een prototype-toestel van bijna 1 kilo?
    Antwoord: Martin Cooper
    Cooper belde op 3 april 1973 vanaf een straat in New York zijn rivaal Joel Engel van Bell Labs - om op te scheppen dat hij Bell had verslagen. De eerste commerciële mobiele telefoon (Motorola DynaTAC 8000X) kwam pas in 1983 op de markt, kostte 3.995 dollar.
Ronde 6

Politiek en wereldgebeurtenissen jaren 70

  1. Welk schandaal begon met een inbraak in het Democratische campagnekantoor in Washington en dwong de Amerikaanse president in 1974 tot aftreden?
    Antwoord: Watergate(-schandaal)
    Nixon trad af op 9 augustus 1974, de enige Amerikaanse president ooit die dat deed. Werd opgevolgd door vicepresident Gerald Ford, die hem een maand later een volledige en onvoorwaardelijke gratie verleende, een omstreden besluit.
  2. Op welke datum viel Saigon en kwam er een einde aan de Vietnamoorlog?
    Antwoord: 30 april 1975
    Noord-Vietnamese tanks rolden de Onafhankelijkheidspaleis-tuin binnen. De laatste Amerikaanse helikopters evacueerden mensen vanaf het dak van de Amerikaanse ambassade - een iconisch beeld van Amerikaanse vernedering. Saigon werd hernoemd tot Ho Chi Minh-stad.
  3. In welke maand en welk jaar begon de oliecrisis die in Nederland leidde tot autoloze zondagen - veroorzaakt door een OPEC-boycot na de Yom Kippur-oorlog?
    Antwoord: Oktober 1973
    OPEC verhoogde de olieprijzen met 70% en boycotte landen die Israël steunden - waaronder Nederland. Tussen 4 november 1973 en 6 januari 1974 waren er 8 autoloze zondagen. Premier Joop den Uyl hield een beroemde toespraak: "het wordt nooit meer als vroeger".
  4. Welke sjiitische islamitische leider keerde in februari 1979 vanuit ballingschap in Frankrijk terug en stichtte de Islamitische Republiek Iran?
    Antwoord: Ayatollah (Ruhollah) Khomeini
    Khomeini landde op 1 februari 1979 op het vliegveld van Teheran, na 14 jaar ballingschap. Sjah Mohammed Reza Pahlavi was twee weken eerder gevlucht. In november 1979 werd de Amerikaanse ambassade in Teheran bezet - 52 gijzelaars zaten 444 dagen vast.
  5. In welk jaar overleed Mao Zedong, de oprichter van de Volksrepubliek China en leider van de Communistische Partij?
    Antwoord: 1976
    9 september 1976, 82 jaar oud. Zijn dood markeerde het einde van de Culturele Revolutie. Werd opgevolgd door Hua Guofeng, die kort daarna door Deng Xiaoping aan de kant werd geschoven - Deng begon de economische hervormingen die China hebben getransformeerd.
  6. Welke communistische leider voerde tussen 1975 en 1979 een schrikbewind in Cambodja, waarbij ongeveer 1,5 tot 2 miljoen mensen het leven verloren?
    Antwoord: Pol Pot (Khmer Rouge)
    De Khmer Rouge ontvolkte steden en dwong de hele bevolking naar het platteland voor agrarische heropvoeding. Pol Pot stierf in 1998, nooit veroordeeld voor zijn daden.
  7. Op welke datum werd Suriname onafhankelijk van het Koninkrijk der Nederlanden?
    Antwoord: 25 november 1975
    In de jaren voor de onafhankelijkheid emigreerden ongeveer 130.000 Surinamers naar Nederland - uit angst voor wat zou komen. Henck Arron werd de eerste premier; Johan Ferrier de eerste president. In 1980 volgde de staatsgreep van Desi Bouterse.
  8. Welke PvdA-politicus was tussen 1973 en 1977 premier van het meest linkse Nederlandse kabinet ooit?
    Antwoord: Joop den Uyl
    Het kabinet-Den Uyl voerde grote sociaal-economische hervormingen door, waaronder de Vermogensaanwasdeling (omstreden, sneuvelde) en uitbreiding van studiefinanciering. Stond bekend om de spanningen tussen vijf partijen (PvdA, D66, PPR, KVP, ARP). Den Uyl verloor in 1977 ondanks winst aan zetels de macht aan Van Agt.
  9. Tijdens welke Olympische Zomerspelen werden in september 1972 elf Israëlische atleten en coaches gegijzeld en vermoord door de Palestijnse terreurgroep Zwarte September?
    Antwoord: München 1972 (West-Duitsland)
    De gijzeling duurde 20 uur. Een mislukte reddingsoperatie op het vliegveld Fürstenfeldbruck eindigde met alle gijzelaars, vijf terroristen en een Duitse politieagent dood. De Spelen werden 34 uur stilgelegd; daarna ging het programma - controversieel - gewoon door.
  10. Welk historisch vredesakkoord tekenden de Egyptische president Anwar Sadat en de Israëlische premier Menachem Begin in september 1978 - onder bemiddeling van de Amerikaanse president Jimmy Carter?
    Antwoord: De Camp David-akkoorden
    Genoemd naar de presidentiële retraite Camp David (Maryland) waar 13 dagen onderhandeld werd. Leidde in 1979 tot een formeel vredesverdrag - Egypte werd het eerste Arabische land dat Israël erkende. Sadat en Begin kregen samen de Nobelprijs voor de Vrede 1978. Sadat werd in 1981 vermoord door radicale moslims.
Ronde 7

Beeldronde: jaren 70-iconen

  1. Welke popgroep is dit?
    Antwoord: ABBA
    Agnetha Fältskog, Björn Ulvaeus, Benny Andersson en Anni-Frid Lyngstad. Wonnen het Eurovisie 1974 in Brighton met "Waterloo", wat hun internationale doorbraak markeerde.
  2. Welk supersonisch passagiersvliegtuig is dit?
    Antwoord: De Concorde
    Brits-Frans samenwerkingsproject. Vloog 27 jaar lang commercieel (1976-2003). Mach 2 (ongeveer 2.180 km/u). Slechts 20 toestellen gebouwd. Het kenmerkende afdalende neusje was nodig voor zicht bij landing.
  3. Welke historische gebeurtenis zien we hier?
    Antwoord: Bemande maanlanding (Apollo-programma)
    Tussen 1969 (Apollo 11) en 1972 (Apollo 17) zetten 12 NASA-astronauten voet op de maan, allemaal Amerikaanse mannen. Geen mens is er sindsdien meer geweest.
  4. Welk iconisch busje is dit?
    Antwoord: Volkswagen T2 (Bus / Combi / Transporter)
    De Volkswagen Type 2 ("T2") werd geproduceerd van 1967 tot 1979 in Duitsland; in Brazilië zelfs tot 2013. Werd het symbool van de hippie- en surf-cultuur.
  5. Welk object is dit?
    Antwoord: De discobal (mirror ball / spiegelbol)
    Bestond al in de jaren 20, maar werd dankzij disco wereldwijd geassocieerd met dansvloeren. Een typische discobal heeft 1.000 tot 5.000 vierkante spiegeltjes.
  6. Welk arcadespel is dit?
    Antwoord: Pong (Atari)
    Uitgebracht door Atari in 1972. Een simpel tafeltennisspel met twee verticale balkjes en een bewegend blokje als bal. Bracht Atari miljoenen op en legde de basis voor de hele videogame-industrie.
  7. Welke Amerikaanse president is dit?
    Antwoord: Richard Nixon
    37e president van de VS (1969-1974). Trad af na het Watergate-schandaal. Stierf in 1994, 81 jaar oud. Werd door zijn opvolger Gerald Ford een maand na aftreden volledig gegratieerd.
  8. Welke Nederlandse voetballer is dit?
    Antwoord: Johan Cruijff (Cruyff)
    1947-2016. Algemeen beschouwd als beste Nederlandse voetballer ooit. Won drie keer op rij de Europa Cup met Ajax en speelde in de WK-finale van 1974. De "Cruijff-turn" tegen de Zweed Jan Olsson op dat WK werd een van de bekendste voetbalmomenten ooit. Won drie keer de Ballon d'Or (1971, 1973, 1974).
  9. Welke wielrenner is dit?
    Antwoord: Eddy Merckx
    Belgisch wielrenner met de bijnaam "De Kannibaal". Won de Tour de France in 1969, 1970, 1971, 1972 en 1974. Ook vijf keer de Giro d'Italia en één keer de Vuelta. Wordt vaak uitgeroepen tot de grootste wielrenner aller tijden.
  10. Welk iconisch jaren-70 interieurobject is dit?
    Antwoord: De lava-lamp
    Uitgevonden in 1963 door de Brit Edward Craven Walker. Werd hét decor-symbool van de hippie- en psychedelische cultuur. Werkt met paraffine-was, water en een gloeilamp die het mengsel verwarmt.
Ronde 8

Schatvragen (jaren 70-editie)

  1. Hoeveel exemplaren van Pink Floyd's "The Dark Side of the Moon" (1973) zijn er wereldwijd verkocht?
    Antwoord: Ongeveer 45 miljoen
    Top-5 bestverkochte albums aller tijden. Stond 962 weken (ruim 18 jaar) in de Britse albumlijst. Het album werd zo iconisch dat de prisma-cover ook door mensen die het album nooit hoorden direct herkenbaar is.
  2. Hoeveel afleveringen telt de Amerikaanse comedy-serie M*A*S*H in totaal (1972-1983)?
    Antwoord: 256
    11 seizoenen op CBS. De serie liep daarmee bijna 4 keer zo lang als de Korea-oorlog (1950-1953) zelf duurde - een veelgebruikte grap van de cast.
  3. Hoeveel NASA-astronauten hebben in totaal voet op de maan gezet (Apollo-programma, 1969-1972)?
    Antwoord: 12
    Apollo 11, 12, 14, 15, 16 en 17 - 6 succesvolle landingen, 2 astronauten per landing. Apollo 13 (1970) faalde door een ontploft zuurstoftank en moest zonder landing terugkeren. Allen waren Amerikaanse mannen.
  4. Hoeveel kostte een nieuwe Volkswagen Kever in Nederland rond 1975 (in guldens)?
    Antwoord: Ongeveer 7.500-9.000 gulden
    In moderne euro's (inflatie-gecorrigeerd): ongeveer 14.000-17.000 euro. Een Kever was destijds de meest verkochte auto van Nederland. Productie van de Kever in Wolfsburg stopte in 1978; de allerlaatste rolde in 2003 in Mexico van de band.
  5. Hoeveel inwoners had Nederland in 1970?
    Antwoord: Ongeveer 13 miljoen (13,0 miljoen)
    Tegenover 17,9 miljoen in 2024 - een groei van bijna 5 miljoen in 54 jaar. De grootste groei kwam door immigratie vanaf de jaren 80. Het geboortecijfer in 1970 lag rond 2,5 - vandaag (2024) op ongeveer 1,4.
  6. Hoeveel gouden medailles won de Amerikaanse zwemmer Mark Spitz op de Olympische Zomerspelen München 1972?
    Antwoord: 7
    Brak in München 7 wereldrecords. Zijn record van 7 goud op één Spelen stond 36 jaar - werd in 2008 (Peking) door Michael Phelps overtroffen met 8 goud.
  7. Hoeveel platen verkochten ABBA in totaal wereldwijd (sinds 1972)?
    Antwoord: Meer dan 385 miljoen
    Top-10 bestverkopende artiesten aller tijden. Hun grootste hits - Dancing Queen, Mamma Mia, Waterloo, The Winner Takes It All - worden vandaag nog steeds wekelijks miljoenen keren gestreamd. Reunie-album Voyage (2021) was wereldwijd direct nummer 1.
  8. Hoeveel kostte de productie van Star Wars (1977) van George Lucas?
    Antwoord: Ongeveer 11 miljoen dollar
    Werd door 20th Century Fox als grootste risico ooit gezien. Bracht uiteindelijk 775 miljoen op tijdens de eerste theatrische release alleen. Met heruitbrengingen, merchandise en franchise-rechten heeft Star Wars Lucas en latere eigenaar Disney tientallen miljarden opgeleverd.
  9. Hoeveel mensen woonden er in 1970 wereldwijd?
    Antwoord: Ongeveer 3,7 miljard
    Tegenover ruim 8 miljard in 2024 - meer dan verdubbeld in 54 jaar. China en India waren beide rond de 800-840 miljoen inwoners in 1970; India heeft inmiddels China voorbij gestreefd (beide rond de 1,4 miljard).
  10. Hoeveel autoloze zondagen had Nederland in totaal tijdens de oliecrisis (november 1973 - januari 1974)?
    Antwoord: 8
    Van 4 november 1973 tot en met 6 januari 1974. Op die zondagen mocht je niet rijden met een privé-auto; snelwegen werden gebruikt door wandelaars en fietsers - een vervreemdend beeld. Werden later gebruikt als symbool in het klimaatdebat.