Pubquiz pakket - quizmaster
De Hersenkraker
Antwoordsleutel
⚠️ Niet uitdelen aan teams. Houd dit document bij je als quizmaster.
Algemene kennis (gevorderd)
-
Welk element heeft atoomnummer 79?Antwoord: Goud (Au)Atoomnummer = aantal protonen in de kern.
-
Wie schreef "Het kapitaal" (Das Kapital, 1867)?Antwoord: Karl MarxVolume 2 en 3 verschenen postuum, bewerkt door Engels.
-
Welke Griekse filosoof leerde Aristoteles?Antwoord: PlatoPlato was zelf leerling van Socrates. Aristoteles werd later leraar van Alexander de Grote.
-
Wat is de SI-eenheid voor elektrische weerstand?Antwoord: Ohm (Ω)Vernoemd naar Georg Simon Ohm.
-
In welk jaar werd Marie Curie geboren?Antwoord: 1867In Warschau. 1903 Nobelprijs Natuurkunde, 1911 Nobelprijs Scheikunde.
-
Hoe heet een woord dat achterstevoren gelezen een ander, geldig woord oplevert (bijvoorbeeld "leef" en "feel")?Antwoord: Semordnilap (ook wel keerwoord)De term "semordnilap" is letterlijk het woord "palindromes" achterstevoren. Anders dan bij een echt palindroom hoeft het omgekeerde dus geen identiek woord op te leveren, maar wel een ander betekenisvol woord.
-
Welke wiskundige stelling is bekend om de relatie tussen zijden van een rechthoekige driehoek?Antwoord: Stelling van Pythagoras (a² + b² = c²)Pythagoras leefde rond 570-495 v.Chr.
-
Welk werelddeel telt het hoogste aantal landen?Antwoord: Afrika (54)Daarna Azië (49), Europa (~45), Noord-Amerika (23), Oceanië (14), Zuid-Amerika (12).
-
Wat betekent het Latijnse "Carpe diem"?Antwoord: Pluk de dagUit Horatius' Oden (23 v.Chr.).
-
Hoe heet het hormoon dat in de pijnappelklier wordt aangemaakt en de slaap-waakcyclus regelt?Antwoord: MelatonineProductie stijgt 's avonds, daalt overdag.
Muziek (gevorderd)
-
Nummer 1: artiest en titelAntwoord: Pink Floyd - Wish You Were Here1975. Eerbetoon aan oud-bandlid Syd Barrett.
-
Nummer 2: artiest en titelAntwoord: Radiohead - Paranoid Android1997, van OK Computer.
-
Nummer 3: artiest en titelAntwoord: Kendrick Lamar - HUMBLE.2017, van DAMN. Pulitzer Prize-album.
-
Nummer 4: artiest en titelAntwoord: Fleetwood Mac - The Chain1977, van Rumours. Het enige nummer dat alle 5 leden schreven.
-
Nummer 5: artiest en titelAntwoord: King Crimson - 21st Century Schizoid Man1969, openingstrack van het debuutalbum "In the Court of the Crimson King". Wordt vaak gezien als een van de eerste echte progressive-rocknummers.
-
Nummer 6: artiest en titelAntwoord: Massive Attack - Teardrop1998. Bekend van House M.D.-intro.
-
Nummer 7: artiest en titelAntwoord: Joni Mitchell - Big Yellow Taxi1970. "They paved paradise and put up a parking lot."
-
Nummer 8: artiest en titelAntwoord: Arctic Monkeys - Do I Wanna Know?2013, van AM.
-
Nummer 9: artiest en titelAntwoord: Talking Heads - Once in a Lifetime1981, van Remain in Light.
-
Nummer 10: artiest en titelAntwoord: Lana Del Rey - Video Games2011. Doorbraakhit.
Film & TV (cult)
-
Wie regisseerde 2001: A Space Odyssey (1968)?Antwoord: Stanley KubrickNaar het verhaal van Arthur C. Clarke.
-
Welke acteur speelde Tyler Durden in Fight Club (1999)?Antwoord: Brad PittRegie David Fincher. Naar het boek van Chuck Palahniuk.
-
In welke film van Tarantino zegt Samuel L. Jackson Ezekiel 25:17?Antwoord: Pulp Fiction (1994)De Bijbeltekst is grotendeels door Tarantino zelf geschreven.
-
Welk Coen Brothers-film won Oscar voor Beste Film (2008)?Antwoord: No Country for Old MenNaar het boek van Cormac McCarthy.
-
Wie regisseerde de film Mulholland Drive (2001)?Antwoord: David LynchOorspronkelijk bedoeld als pilot voor een tv-serie.
-
Welke film van Andrei Tarkovsky (1972) speelt zich af op een mysterieuze planeet?Antwoord: SolarisNaar de roman van Stanisław Lem.
-
Welke HBO-serie uit 2019 over de Russische kernramp van 1986 won 10 Emmy's?Antwoord: ChernobylMini-serie van vijf afleveringen, geschreven door Craig Mazin. Met Jared Harris (Valery Legasov), Stellan Skarsgård (Boris Shcherbina) en Emily Watson. Werd door Soviet-experts geprezen om de historische nauwkeurigheid.
-
Welke Iraanse regisseur won in 2012 een Oscar voor "A Separation"?Antwoord: Asghar FarhadiEerste Iraanse film die de Oscar voor beste niet-Engelstalige film won.
-
Hoe heette de hoofdpersoon (gespeeld door Edward Norton) in American History X (1998)?Antwoord: Derek VinyardNorton kreeg Oscar-nominatie.
-
In welke film loopt Travis Bickle door de straten van New York en zegt "You talkin' to me?"?Antwoord: Taxi Driver (1976)Regie Martin Scorsese, met Robert De Niro.
Sport (gevorderd)
-
In welke sport gebruik je een "shuttle"?Antwoord: BadmintonOok wel "shuttlecock" of "veerbal".
-
Hoeveel inningen zijn er standaard in een baseball-wedstrijd?Antwoord: 9Plus extra innings bij gelijkspel.
-
Welke sport wordt gespeeld op het langste veld?Antwoord: Polo (300 yards = ~274 m)Polo-veld is groter dan elk ander team-sportveld.
-
In welk jaar werd cricket voor het laatst op de Olympische Spelen gespeeld vóór terugkeer in 2028?Antwoord: 1900In Parijs. Slechts één cricket-match ooit op OS, tot 2028 LA.
-
Wie heeft de meeste Grand Prix-zeges aller tijden in de Formule 1?Antwoord: Lewis HamiltonHamilton brak in 2020 het oude record van Michael Schumacher (91 zeges) en passeerde later de grens van 100. Zijn record geldt sinds het seizoen 2020.
-
Welke vier renners staan op gedeeld eerste in de Tour de France met elk 5 eindzeges (een punt per correcte naam)?Antwoord: Jacques Anquetil, Eddy Merckx, Bernard Hinault en Miguel IndurainAnquetil 1957 en 1961-1964. Merckx 1969-1972 en 1974. Hinault 1978-1979, 1981-1982 en 1985. Indurain 1991-1995 (als enige vijf op rij).
-
Welke sport is in 1891 uitgevonden in Springfield, Massachusetts?Antwoord: BasketbalDoor James Naismith. 13 oorspronkelijke regels.
-
In welke Duitse stad werd Nederland in 2023 Europees kampioen veldhockey-vrouwen?Antwoord: MönchengladbachFinale 1-1, gewonnen op shoot-outs van gastland Duitsland. Het was de zeventiende Europese titel voor de Oranje-dames; ze zijn al meer dan twee decennia de dominante hockeyploeg ter wereld.
-
Welke vorm van rugby heeft 13 spelers per team (in plaats van 15)?Antwoord: Rugby LeagueRugby Union heeft 15. League is sneller en sinds 1895 een aparte tak.
-
Welke tennisser won in 1988 als enige ooit een Calendar Year Golden Slam (alle 4 Grand Slams én Olympisch goud in één jaar)?Antwoord: Steffi GrafAustralian Open, Roland Garros, Wimbledon, US Open én OS Seoel - allemaal in 1988.
Geschiedenis (diepe vragen)
-
In welk jaar werd het Romeinse Rijk officieel verdeeld in oost en west?Antwoord: 395 n.Chr.Na de dood van Theodosius I.
-
Welke Karel was de "Vader van Europa" en kroonde zich keizer in 800?Antwoord: Karel de Grote (Karolus Magnus)Frankisch koning sinds 768, keizer 800-814.
-
In welke stad vond het concilie plaats dat in 1054 leidde tot het Grote Schisma?Antwoord: ConstantinopelSplitsing rooms-katholieke en oosters-orthodoxe kerk.
-
Welk Aziatisch dynastie regeerde China van 1644 tot 1912?Antwoord: Qing-dynastieMantsjoe-dynastie. Eindigde met de Xinhai-revolutie.
-
Wie was de eerste keizer van het Romeinse Rijk?Antwoord: Augustus (Octavianus)27 v.Chr.-14 n.Chr.
-
Welke Engelse koning regeerde tijdens de aanleg van het Domesday Book (1086)?Antwoord: Willem de Veroveraar (William I)Domesday Book = eerste systematische registratie van bezit in Engeland.
-
In welke huidige Engelse plaatsnaam wordt de Slag bij Hastings (1066) jaarlijks herdacht - gebouwd op het voormalige slagveld?Antwoord: Battle (in East Sussex)Het slagveld lag ongeveer 11 km landinwaarts van Hastings zelf. Willem de Veroveraar liet er de Battle Abbey bouwen om het hoofdaltaar precies op de plek te zetten waar koning Harold sneuvelde.
-
In welk jaar werd het Westfaalse vredesverdrag getekend?Antwoord: 1648Münster en Osnabrück. Einde Dertigjarige Oorlog + Tachtigjarige Oorlog.
-
Welke Spaanse koning regeerde tijdens de Tachtigjarige Oorlog tussen 1556 en 1598?Antwoord: Filips IIZoon van Karel V.
-
In welke stad werd in 1789 de Bastille bestormd?Antwoord: Parijs14 juli 1789. Start van de Franse Revolutie.
Topografie & Vlaggen (gevorderd)
-
Onder welke naam stond de hoofdstad van Kazachstan tussen 2019 en 2022 bekend, naar oud-president Nazarbajev?Antwoord: Nur-SultanDe stad werd in 1997 hoofdstad in plaats van Almaty en kreeg in 2022 zijn eerdere naam terug.
-
Welke West-Afrikaanse munt wordt door 14 voormalige Franse koloniën als gemeenschappelijke munteenheid gebruikt?Antwoord: CFA-frankLetterlijk: "Communauté financière d'Afrique"-frank. Bestaat sinds 1945, vast gekoppeld aan de Franse frank, later aan de euro. Wordt gebruikt in landen als Senegal, Ivoorkust, Mali en Burkina Faso.
-
Welk land heeft de hoofdstad Vaduz?Antwoord: LiechtensteinMicrostaatje tussen Zwitserland en Oostenrijk.
-
Welk land is omsloten door Zuid-Afrika?Antwoord: Lesotho(Eswatini is bijna omsloten, alleen Z-Afrika + Mozambique.)
-
Hoe heet de hoofdstad van Bhutan?Antwoord: ThimphuHet enige land ter wereld dat geen verkeerslichten gebruikt (volgens populair geloof).
-
In welk werelddeel ligt Suriname?Antwoord: Zuid-AmerikaVroegere Nederlandse kolonie. Onafhankelijk sinds 1975.
-
Welke twee landen vormen samen het Iberisch Schiereiland?Antwoord: Spanje en PortugalPlus Andorra (klein) en Gibraltar (Brits).
-
Welk land in de Hoorn van Afrika heeft een vlag met een lichtblauw veld en in het midden een witte vijfpuntige ster?Antwoord: SomaliëDe vijf punten verwijzen naar de gebieden waar Somaliërs traditioneel wonen. Het lichtblauw is overgenomen uit de VN-vlag, die het land in 1954 koos.
-
Welk land werd in 2002 onafhankelijk van Indonesië?Antwoord: Oost-Timor (Timor-Leste)Werd in 1975 door Indonesië bezet. Na een VN-referendum in 1999 volgde de officiële onafhankelijkheid op 20 mei 2002. Hoofdstad: Dili. Officiële talen: Portugees en Tetum.
-
In welk land ligt het Pantanal-moerasgebied?Antwoord: Brazilië (deels Bolivia en Paraguay)Grootste tropisch moerasland ter wereld.
Plaatjesronde (denkers en kunstenaars)
-
Welke 19e-eeuwse filosoof is dit?Antwoord: Friedrich Nietzsche"Wat ons niet doodt, maakt ons sterker."
-
Welke wetenschapper is dit?Antwoord: Charles DarwinBedacht de evolutietheorie (On the Origin of Species, 1859).
-
Welke oude Griekse filosoof toont dit beeld?Antwoord: SocratesAthene, 5e eeuw voor Christus. Mentor van Plato.
-
Welke schilderes is dit?Antwoord: Frida KahloMexicaanse kunstenaar, bekend om haar zelfportretten.
-
Welke schrijver is dit (Chandos-portret)?Antwoord: William ShakespeareEngels toneelschrijver, 1564-1616.
-
Welke componist is dit?Antwoord: Wolfgang Amadeus MozartOostenrijks componist, 1756-1791.
-
Welke componist is dit?Antwoord: Ludwig van BeethovenDuits componist, 1770-1827.
-
Welke natuurkundige is dit?Antwoord: Stephen Hawking"A Brief History of Time" (1988).
-
Welke staatsman is dit?Antwoord: Nelson MandelaZuid-Afrikaans president 1994-1999, Nobelprijs voor de Vrede 1993.
-
Welke Nobelprijswinnaar is dit?Antwoord: Marie CurieTwee Nobelprijzen: natuurkunde 1903, scheikunde 1911.
Schatvragen (pittig)
-
Hoeveel jaar zat er ongeveer tussen het begin van het Oude Rijk van Egypte (rond 2700 v.Chr.) en het einde van het Nieuwe Rijk (rond 1070 v.Chr.)?Antwoord: Ongeveer 1.600 jaarHet Oude, Midden en Nieuwe Rijk samen, met de tussenliggende periodes. Een van de langst aaneengesloten beschavingen in de geschiedenis.
-
Hoeveel olijfolie wordt er ongeveer per jaar wereldwijd geproduceerd (in miljoenen ton)?Antwoord: Ongeveer 3-3,5 miljoen tonSpanje is goed voor circa 45% van alle productie. Italië, Griekenland, Turkije en Tunesië volgen - samen 90% van de wereldproductie.
-
Hoeveel verschillende soorten dieren zijn er wereldwijd ongeveer wetenschappelijk beschreven?Antwoord: Ongeveer 1,5 miljoen soortenDaarvan is verreweg het grootste deel insecten (~1 miljoen). Wetenschappers vermoeden dat het werkelijke aantal soorten op aarde tussen de 8 en 10 miljoen ligt - we ontdekken er nog elk jaar duizenden nieuwe.
-
Hoeveel kostte het eerste exemplaar van een Mac (1984) in dollars?Antwoord: $2.495Macintosh 128K. Lanceerprijs in januari 1984.
-
Hoeveel pizza's worden er ongeveer per dag wereldwijd geserveerd?Antwoord: Ongeveer 350 miljoen pizza's5 miljard pizza's per jaar wereldwijd. Italianen zelf zijn niet de grootste eters per hoofd - dat zijn de Amerikanen, met gemiddeld 23 pond per persoon per jaar.
-
In welk jaar werd de oudste universiteit ter wereld gesticht (Karueein, Marokko)?Antwoord: 859In Fez. Door Fatima al-Fihri.
-
Hoeveel inwoners had Constantinopel op het hoogtepunt (rond 600)?Antwoord: Ongeveer 500.000Grootste stad ter wereld destijds.
-
Hoeveel kilometer omvat de Chinese Muur in totaal (incl. takken)?Antwoord: Ongeveer 21.000 kmInclusief alle vertakkingen, niet alleen de hoofdmuur.
-
Hoeveel inwoners had Rome op het hoogtepunt van het Romeinse Rijk (rond 100 na Chr.)?Antwoord: Ongeveer 1 miljoenDaarmee de eerste stad ooit met een miljoen inwoners. Pas in de 19e eeuw zou Londen die grens opnieuw passeren - bijna 1.700 jaar later.
-
Hoeveel toetsen heeft een standaard concertvleugel?Antwoord: 8852 witte + 36 zwarte. Bösendorfer Imperial heeft er 97.