Pubquiz pakket - quizmaster
De Familie-klassieker
Antwoordsleutel
⚠️ Niet uitdelen aan teams. Houd dit document bij je als quizmaster.
Algemene kennis (warming-up)
-
Welke Nederlandse koning is sinds 2013 op de troon?Antwoord: Willem-AlexanderHij volgde zijn moeder Beatrix op die abdiceerde. Zijn oma Juliana was koningin 1948-1980, zijn overgrootmoeder Wilhelmina 1890-1948 - vier generaties Oranje achter elkaar.
-
Aan welke Amsterdamse gracht stond het Achterhuis waar Anne Frank en haar familie ondergedoken zaten?Antwoord: De Prinsengracht (nummer 263)Het Achterhuis was het achterste deel van het pand waar haar vader Otto Frank zijn bedrijf had. Tegenwoordig is het pand het Anne Frank Huis, een van de meest bezochte musea van Nederland.
-
Welke kleur krijg je als je geel en blauw mengt?Antwoord: GroenHet mengen van twee primaire kleuren (rood, geel, blauw) geeft een secundaire kleur. Pas in de 18e eeuw werd het kleurenwiel zoals we het kennen wetenschappelijk vastgelegd.
-
Wat is de officiële hoofdstad van Nederland?Antwoord: AmsterdamIn de Grondwet zo vastgelegd, ook al zit de regering en het koningshuis in Den Haag. Bij de inhuldiging van een nieuwe koning komt de hele Staten-Generaal naar Amsterdam - naar de Nieuwe Kerk.
-
Hoeveel benen heeft een spin?Antwoord: 8Spinnen zijn geen insecten maar arachniden (een aparte klasse). Insecten hebben altijd 6 poten. Andere arachniden: schorpioenen, mijten en teken.
-
Welk dier is het symbool van Nederland?Antwoord: De leeuwTe zien in het Rijkswapen, op het Oranje-shirt en in de stadswapens van veel Nederlandse steden. De Nederlandse Leeuw gaat terug op middeleeuwse adellijke wapens.
-
Hoe heet de typische ronde Hollandse kaas die volgens de overlevering in een gelijknamig Noord-Hollands stadje is ontstaan?Antwoord: Edammer (Edam)Wereldwijd herkenbaar door de rode waslaag - al sinds de 17e eeuw zo verpakt om beter te kunnen exporteren. In zijn typische bolvorm sinds de Middeleeuwen op de Edamse markt verhandeld.
-
Welk Australisch dier legt eieren én geeft melk aan zijn jongen?Antwoord: Het vogelbekdierEén van slechts twee soorten in zijn diergroep (monotremen) - het andere is de mierenegel. Bij ontdekking dachten Britse wetenschappers (1799) dat de opgezette versie een grap was.
-
In welke Amerikaanse stad speelt de tv-serie Friends zich af?Antwoord: New YorkSpecifiek in Greenwich Village. De serie werd echter opgenomen in Burbank, Californië - voor de "buitenshots" gebruikten ze één vaste straathoek in Manhattan.
-
Welke planeet noemen we ook wel "de rode planeet"?Antwoord: MarsDe rode kleur komt door ijzeroxide (roest) aan het oppervlak. Mars wordt al sinds 2021 verkend door de Amerikaanse Perseverance-rover en het Chinese Zhurong-team.
Dieren wereldwijd
-
Welk dier wordt het grootste zoogdier ter wereld genoemd?Antwoord: De blauwe vinvisWordt tot 30 meter lang en weegt tot 180.000 kg. Eet voornamelijk krill (kleine garnaaltjes), tot vier ton per dag. Sinds het walvisvangstverbod in 1986 groeit de populatie weer langzaam.
-
Hoeveel hartkamers heeft een octopus?Antwoord: 3 (één hoofdhart + twee kieuwharten)En blauw bloed door koperhoudend pigment in plaats van ijzer. Octopussen worden gezien als één van de meest intelligente ongewervelde dieren - kunnen potten openen en uit aquaria ontsnappen.
-
Welke kleine vogel kan stil in de lucht blijven hangen en zelfs achteruit vliegen?Antwoord: De kolibrieDoor zijn vleugels in een 8-vorm te bewegen kan een kolibrie ook stilhangen in de lucht. Klapt zijn vleugels tot 80 keer per seconde, daarom hoor je dat typische zoemende geluid.
-
Welk dier op aarde heeft de langste levensduur (in geboorte tot dood)?Antwoord: De Groenlandse haai (~400 jaar)Groeit ongelooflijk langzaam (~1 cm per jaar). Het oudste exemplaar dat ooit gevonden werd, was geboren in de 16e eeuw. Wordt pas geslachtsrijp rond zijn 150e.
-
Welk dier is het snelste landdier ter wereld?Antwoord: De jachtluipaard (cheetah)Tot 110 km/u over korte afstand (~400 meter). Versnelt van 0 naar 100 km/u in 3 seconden - sneller dan de meeste sportwagens. Maar kan die snelheid maar 30 seconden volhouden.
-
Op welk halfrond leven alle wilde pinguïns?Antwoord: Het zuidelijk halfrondSlechts 4 van de 18 pinguïnsoorten leven op Antarctica. Pinguïns komen ook voor in Zuid-Amerika, Zuid-Afrika, Australië en Nieuw-Zeeland. De Galapagos-pinguïn leeft zelfs op de evenaar. Op de Noordpool zijn er nul.
-
Welke twee dieren staan op het wapen van Australië?Antwoord: De kangoeroe en de emoeBeide kunnen niet achteruit lopen - vandaar het symbool: Australië gaat alleen voorwaarts. Beide dieren staan ook op alle Australische munten.
-
Welke kleur heeft een ijsbeer onder zijn vacht?Antwoord: Zwart (huid is zwart, haren zijn hol en doorzichtig)De witte uitstraling komt door hoe het licht weerkaatst in de holle haren. De zwarte huid absorbeert daarna de warmte - perfecte camouflage én isolatie tegelijk.
-
Welke vogel kan niet vliegen maar wel heel snel rennen?Antwoord: De struisvogelTot 70 km/u en kan dat een uur volhouden. Heeft de grootste ogen van alle landdieren (5 cm doorsnee - groter dan zijn hersenen). En de eieren wegen tot 1,5 kilo.
-
Welk klein dier vermoordt jaarlijks de meeste mensen wereldwijd?Antwoord: De mugBijna een miljoen doden per jaar via malaria, knokkelkoorts, gele koorts en zika. De tweede plaats (op grote afstand) is de mens zelf. Slangen staan op 4 (~50.000 doden/jaar).
Geografie voor iedereen
-
In welk land ligt de stad Istanboel - gedeeltelijk in Europa, gedeeltelijk in Azië?Antwoord: TurkijeDe Bosporus deelt Istanboel in twee continenten. Met 15+ miljoen inwoners de grootste stad van Turkije, maar niet de hoofdstad - dat is Ankara, sinds de uitroeping van de Republiek in 1923.
-
Welk land heeft de vorm van een laars?Antwoord: ItaliëMet Sicilië als bal die de laars trapt en Sardinië er los van. Italianen noemen het zelf "Lo Stivale" (de Laars). Het land telt 7.600 km kustlijn.
-
Welk land is qua oppervlakte het grootste ter wereld?Antwoord: Rusland17,1 miljoen km² - bijna twee keer Canada (nummer 2). Loopt over 11 tijdzones, van Oost-Europa tot de Stille Oceaan.
-
Welke twee landen grenzen direct aan Nederland?Antwoord: België en DuitslandVerder is er nog een wonderlijk klein "tripoint" waar Nederland, Duitsland en België samenkomen: de Drielandenpunt bij Vaals (322 m boven NAP).
-
In welke twee continenten ligt Rusland?Antwoord: Europa en AziëDe grens loopt traditioneel langs de Oeral en de Kaukasus. Drie kwart van de oppervlakte ligt in Azië, maar drie kwart van de bevolking in het Europese deel. Moskou en Sint-Petersburg liggen beide in Europa.
-
Welke berg is de hoogste van de wereld (in meters boven zeeniveau)?Antwoord: Mount Everest (8.849 m)Maar de Mauna Kea op Hawaï is "vanaf basis tot top" hoger (10.211 m, waarvan 4.207 m boven water). En de Chimborazo (Ecuador) is door de aardvorm de "verste van het middelpunt".
-
Hoe heet de zeestraat die de Middellandse Zee verbindt met de Atlantische Oceaan?Antwoord: De Straat van Gibraltar14 km breed op het smalste punt. Aan de Spaanse kant ligt Algeciras, aan de Marokkaanse Tanger. De Britten houden de rotsbult Gibraltar al sinds 1713 - een ergernis voor Spanje.
-
In welk klein bergland tussen China en India ligt de Mount Everest op de grens?Antwoord: NepalDe Mount Everest ligt op de grens tussen Nepal en het Chinese Tibet. Bhutan en Pakistan grenzen ook aan beide buurlanden, maar de Everest staat alleen in Nepal.
-
In welke stad staat het Vrijheidsbeeld?Antwoord: New YorkCadeau van Frankrijk in 1886. Het beeld is bekleed met koperen platen die door oxidatie groen zijn geworden. Oorspronkelijk roodbruin - werd in 30 jaar volledig verkleurd.
-
Welke rivier stroomt door zowel Boedapest als Wenen?Antwoord: De DonauMet 2.860 km de tweede langste rivier van Europa (na de Wolga). Doorkruist 10 landen - meer dan elke andere rivier ter wereld.
Muziekronde
-
Nummer 1: artiest en titelAntwoord: ABBA - Mamma Mia1975. Zou Mamma Mia! de musical (1999) en de twee films (2008, 2018) inspireren, die samen meer dan een miljard dollar opbrachten.
-
Nummer 2: artiest en titelAntwoord: Stef Bos - Papa1991. Geschreven na het overlijden van zijn eigen vader. Op begrafenissen in Nederland en Vlaanderen één van de meest gevraagde nummers.
-
Nummer 3: artiest en titelAntwoord: The Beatles - Hey Jude1968. Paul McCartney schreef het voor Julian Lennon (5), die getroost moest worden tijdens de scheiding van zijn ouders John en Cynthia. De "na-na-na"-uitro duurt langer dan het hele lied.
-
Nummer 4: artiest en titelAntwoord: Vance Joy - Riptide2013. De Australiër James Keogh schreef het op een ukelele in zijn slaapkamer; het werd één van de bestverkochte downloads ooit in Australië.
-
Nummer 5: artiest en titelAntwoord: Queen - We Will Rock You1977. Brian May bedacht het twee-stamp-één-clap-ritme zodat publiek mee kon doen - letterlijk een song om mee te bonken.
-
Nummer 6: artiest en titelAntwoord: Ed Sheeran - Shape of You2017. Sheeran schreef het oorspronkelijk voor Rihanna. Werd 12 weken op rij nummer 1 in de UK en eerste track die 3 miljard Spotify-streams haalde.
-
Nummer 7: artiest en titelAntwoord: Avicii - Wake Me Up2013. Mix van EDM en bluegrass - bij de release een vreemde combinatie. Aloe Blacc zingt de vocalen. Avicii overleed in 2018, 28 jaar oud.
-
Nummer 8: artiest en titelAntwoord: Imagine Dragons - Believer2017. De Las Vegas-band schreef het over de pijn van frontman Dan Reynolds, die aan ankyloserende spondylitis lijdt - "pain made me a believer".
-
Nummer 9: artiest en titelAntwoord: Pharrell Williams - Happy2013. Eerst weinig succesvol in de Despicable Me 2-soundtrack, totdat een fan een 24-uur-lange clipversie maakte. Werd het grootste single van 2014.
-
Nummer 10: artiest en titelAntwoord: Coldplay - A Sky Full of Stars2014. Geproduceerd door Avicii, en daarmee één van de eerste echte crossovers tussen indierock en EDM.
Disney, films en tekenfilms
-
In welke Disney-klassieker uit 1991 wordt een verwende prins door een fee veranderd in een beest?Antwoord: Belle en het Beest (Beauty and the Beast)De eerste animatiefilm ooit die genomineerd werd voor de Oscar voor Beste Film. In 2017 verscheen de live-action remake met Emma Watson als Belle.
-
In welke film uit 1928 verscheen Mickey Mouse voor het eerst met geluid?Antwoord: Steamboat WillieMickey was eerder dat jaar al stom verschenen, maar Steamboat Willie was Disney's eerste cartoon met gesynchroniseerd geluid. Walt Disney sprak zelf Mickey's stem in tot 1947.
-
In welke Disney-film bevriest een zus haar koninkrijk per ongeluk in een eeuwige winter?Antwoord: FrozenMet Elsa en Anna. Het lied "Let It Go" werd in 41 talen ingezongen - in het Nederlands door Willemijn Verkaik, die ook de Duitse en Engelse versie op het podium speelde.
-
Wie is de groene oger uit de DreamWorks-film?Antwoord: ShrekStem: Mike Myers (US) en Bill van Dijk (NL). De rol was eerst gegoten op Chris Farley, die 90% van de opnames had gedaan toen hij in 1997 overleed; alle dialoog werd door Myers opnieuw opgenomen.
-
In welke Pixar-film uit 2008 leeft een eenzame schoonmaakrobot op een verlaten Aarde?Antwoord: WALL-EDe eerste 40 minuten van de film bevatten vrijwel geen dialoog. Won de Oscar voor beste animatiefilm in 2009. Regisseur Andrew Stanton maakte eerder Finding Nemo.
-
Hoe heet de leeuwenkoning-zoon in The Lion King?Antwoord: SimbaVader Mufasa wordt vermoord door oom Scar. Het verhaal is duidelijk geïnspireerd op Shakespeare's Hamlet - en de Japanse tekenfilmserie Kimba the White Lion (1965), volgens veel critici.
-
Hoe heet de groene leermeester en Jedi-grootmeester uit Star Wars die in spreuken praat?Antwoord: YodaVerscheen voor het eerst in The Empire Strikes Back (1980). Bekend om zinnen als "Doen of niet doen, proberen bestaat niet." Werd in de oorspronkelijke films bediend door poppenspeler Frank Oz.
-
Hoe heet de 10-jarige menselijke leider van de PAW Patrol-puppy's in de gelijknamige tekenfilmserie?Antwoord: RyderHij bestuurt de redding-missies vanuit de Lookout-toren en stuurt zes pups op pad: Chase, Marshall, Skye, Rubble, Rocky en Zuma. De serie startte op 12 augustus 2013 op Nickelodeon.
-
In welke Pixar-film raakt een vissenpapa Nemo kwijt en zoekt hem door de oceaan?Antwoord: Finding Nemo (2003)Door regisseur Andrew Stanton gemaakt voor zijn eigen zoontje. Bracht een hausse in clownsvis-aquariumverkopen teweeg - terwijl de film juist tegen het houden van vissen waarschuwt.
-
In welke Pixar-film uit 2015 spelen vijf emoties zich af in het hoofd van een meisje?Antwoord: Inside Out (Binnenstebuiten)2015, regie Pete Docter. De hoofdfiguur is het meisje Riley; de emoties heten Vreugde, Verdriet, Angst, Woede en Walging. Vervolg Inside Out 2 (2024) werd de bestverdienende animatiefilm ooit.
Eten en drinken
-
Uit welke stad komt de pizza Margherita oorspronkelijk?Antwoord: NapelsVolgens overlevering in 1889 gemaakt voor koningin Margherita van Savoye. De kleuren tomaat-mozzarella-basilicum vormen de Italiaanse vlag.
-
In welk land werd de friet oorspronkelijk uitgevonden?Antwoord: België (omstreden, ook Frankrijk claimt het)De Belgische versie zegt: 17e-eeuwse vissers in de Maasstreek frituurden bij gebrek aan vis de aardappelen. De Fransen claimen 18e-eeuwse Parijse straatverkopers.
-
Hoe heet de bekende koude Spaanse soep?Antwoord: GazpachoOorsprong in Andalusië, oorspronkelijk een armoedesoep van oud brood, knoflook, olijfolie en wat groente. Tomaat kwam pas na Columbus toe; de soep bestond al voor die tijd.
-
Hoe heet de Italiaanse koffie die heel klein en sterk is?Antwoord: EspressoLetterlijk "uitgeperst" (en "snel" - een toevallige dubbele betekenis). Onder druk door fijngemalen koffie geperst, in 25-30 seconden klaar. Wereldwijd ~2 miljard kopjes per dag.
-
Welk Italiaans bolletje van rijst, gevuld met vlees of kaas en daarna gepaneerd en gefrituurd, is een typische Sicilianse snack?Antwoord: Arancini (arancino)De naam betekent letterlijk "kleine sinaasappeltjes", door de ronde vorm en goudbruine kleur na het frituren. Een populair Italiaans straatgerecht, vaak gevuld met ragu of mozzarella.
-
Welk Italiaans gerecht bestaat hoofdzakelijk uit rijst, langzaam toegevoegd met bouillon?Antwoord: RisottoVooral uit Lombardije. De rijstsoort moet kort en zetmeelrijk zijn (Arborio, Carnaroli) om de typische roomconsistentie te krijgen. Roeren is essentieel.
-
Wat zijn pinda's eigenlijk: noten of peulvruchten?Antwoord: PeulvruchtenFamilie van bonen en erwten, niet van de noot. Groeien onder de grond. In de VS is "peanut butter" een feeststof; in Nederland werd het in 1948 voor het eerst commercieel ingevoerd door Calvé.
-
In welk Japans gerecht wordt rauwe vis op rijst geserveerd?Antwoord: Sushi (specifiek nigiri)"Sushi" verwijst eigenlijk naar de azijn-rijst, niet de vis. Komt voort uit een conserveringsmethode uit de 8e eeuw: vis in gefermenteerde rijst leggen.
-
Welke twee hoofdingrediënten zitten in een klassieke Aïoli (Provençaalse mayonaise)?Antwoord: Knoflook en olijfolie"Ail" (knoflook) + "Oli" (olie). Wordt traditioneel in een vijzel met de hand gemaakt - een paar druppels eigeel maakt het stabieler maar is technisch geen onderdeel van de zuivere Provençaalse versie.
-
In welk Hollands stadje werd de stroopwafel in de 18e eeuw uitgevonden?Antwoord: GoudaDoor een bakker die het kruim van koek dat overbleef in een wafelvorm bakte - recycling avant la lettre. De eerste schriftelijke vermelding stamt uit 1810.
Beeldronde: dieren wereldwijd
-
Welk dier is dit?Antwoord: TijgerBengaalse tijger.
-
Welk dier is dit?Antwoord: GiraffeHet langste landdier ter wereld.
-
Welk dier is dit?Antwoord: NeushoornWitte neushoorn (Afrika). Wordt zwaar bedreigd door stroperij vanwege zijn hoorn - die op de zwarte markt grote bedragen opbrengt.
-
Welk dier is dit?Antwoord: ZebraKomt uitsluitend in Afrika voor. De strepen zijn uniek per dier - net als vingerafdrukken bij mensen.
-
Welk dier is dit?Antwoord: ReuzenpandaEet bijna alleen bamboe; komt uit China.
-
Welk dier is dit?Antwoord: LeeuwHet mannetje heeft manen.
-
Welk dier is dit?Antwoord: Vlinder (monarchvlinder)Monarchvlinder, bekend om enorme jaarlijkse trekroutes van Canada naar Mexico (tot 4.000 km).
-
Welk dier is dit?Antwoord: KrokodilEen Nijlkrokodil.
-
Welk dier is dit?Antwoord: DolfijnTuimelaar (bottlenose dolphin).
-
Welk dier is dit?Antwoord: FlamingoRoze door garnalen-rijke voeding.
Schatvragen
-
Hoeveel pannenkoeken eet een gemiddelde Nederlander per jaar?Antwoord: Ongeveer 40 stuksVolgens schattingen. Pannenkoekendag (een vrijdag in maart) is daarbij niet meegerekend.
-
Hoeveel uur slaapt een gemiddelde volwassen huiskat per dag?Antwoord: 12-16 uurBijna dubbel zoveel als een mens. Katten zijn dagdier en nachtdier tegelijk: ze slapen kort en vaak, en zijn vooral actief in de schemering.
-
Hoeveel zwemslagen zou je moeten maken om in een gemiddeld 25-meter zwembad één baantje te zwemmen (schoolslag)?Antwoord: Ongeveer 15-20 slagenHangt af van lichaamslengte en techniek. Wereldtopschoolslagers doen 25 meter in ongeveer 10 slagen.
-
Hoeveel sterren zijn op een heldere nacht met het blote oog ongeveer zichtbaar (zonder telescoop)?Antwoord: Ongeveer 6.000 (3.000 per hemisfeer)Maar in de stad zie je er hooguit 50-200 wegens lichtvervuiling. Daarom is de Melkweg in Nederland eigenlijk alleen op Schiermonnikoog of in Drenthe nog goed zichtbaar.
-
Hoeveel haren heeft een mens ongeveer op zijn hele hoofd?Antwoord: Ongeveer 100.000 harenBlondines hebben er gemiddeld 150.000, brunettes 110.000, roodharigen het minst met ~90.000 - maar dikkere haren.
-
Hoe lang gemiddeld leeft een goudvis in een goed verzorgde kom of vijver?Antwoord: Ongeveer 10-15 jaarIn een vijver kan een goudvis 20+ jaar oud worden. De recordhouder Tish uit Engeland werd 43 jaar.
-
Hoeveel kilometer per uur kan een goed getrainde mens maximaal sprinten?Antwoord: Tot ongeveer 45 km/u (Usain Bolt: 44,72 km/u)Bolt haalde zijn topsnelheid in de finale van de 100m in Berlijn (2009), tussen de 60 en 80 meter. De gemiddelde recreatieve hardloper doet 10-15 km/u.
-
Hoeveel patatten worden er ongeveer per jaar in Nederland gegeten (in miljoenen kilo's)?Antwoord: Ongeveer 200 miljoen kiloPer persoon ongeveer 11 kilo per jaar. McDonald's zelf gebruikt in Nederland zo'n 60.000 ton aardappelen per jaar.
-
Hoeveel ijsjes eet een gemiddelde Nederlander per jaar?Antwoord: Ongeveer 9 liter (~25 ijsjes)Italianen eten ruim 30 liter per jaar; IJslanders verrassend genoeg ook veel, zo'n 24 liter, ook in de winter.
-
Hoeveel druppels passen er ongeveer in een gemiddelde theelepel?Antwoord: Ongeveer 100 druppelsEen druppel is gemiddeld 0,05 ml; een theelepel is 5 ml. Maar de grootte van een druppel hangt sterk af van de viscositeit van de vloeistof.