← Terug naar pakket

Pubquiz pakket - quizmaster

De Brain Buster

Antwoordsleutel

80 vragen · 8 rondes

⚠️ Niet uitdelen aan teams. Houd dit document bij je als quizmaster.

leukequizzen.nl

Ronde 1

Algemene kennis (expert)

  1. Wie won de Nobelprijs voor de Vrede in 1979?
    Antwoord: Moeder Teresa
    Voor haar werk in Calcutta. Ze accepteerde de prijs zonder de gebruikelijke gala-banket en vroeg of het geld (~190.000 dollar) naar de armen in India mocht.
  2. Welke twee ministers van Buitenlandse Zaken ondertekenden in 1939 het beruchte niet-aanvalsverdrag tussen Duitsland en de Sovjet-Unie?
    Antwoord: Molotov (USSR) en Von Ribbentrop (Duitsland)
    23 augustus 1939, in Moskou. Een geheim protocol verdeelde Oost-Europa in invloedssferen - Polen werd negen dagen later binnengevallen vanuit het westen, en in september ook vanuit het oosten.
  3. Welke in New York werkende Italiaanse uitvinder werd in 2002 door het Amerikaanse Congres erkend als degene die de telefoon vóór Alexander Graham Bell had uitgevonden?
    Antwoord: Antonio Meucci
    Meucci diende al in 1871 een voorlopig patent ("caveat") in op zijn "teletrofono", maar kon de jaarlijkse verlengingskosten van 10 dollar niet betalen. In 2002 nam het Amerikaanse Huis van Afgevaardigden resolutie 269 aan die zijn rol bij de uitvinding van de telefoon officieel erkende.
  4. Welke Britse wiskundige bewees in 1995 de "Laatste Stelling van Fermat"?
    Antwoord: Andrew Wiles
    Hij werkte er zeven jaar in het geheim aan. De stelling stond 358 jaar als onbewezen open vraag. Zijn eerste bewijs (1993) bleek een fout te bevatten; pas een jaar later, met hulp van leerling Richard Taylor, was het rond.
  5. Welk land heeft als nationaal volkslied "Hymne aan de Vrijheid", oorspronkelijk 158 strofen lang?
    Antwoord: Griekenland
    Geschreven door Dionysios Solomos in 1823, tijdens de Griekse onafhankelijkheidsstrijd tegen de Turken. In de praktijk worden alleen de eerste twee strofen gezongen - wat ook genoeg is.
  6. Welk drug kreeg in 1938 zijn naam van de Zwitserse scheikundige Albert Hofmann?
    Antwoord: LSD
    Hofmann synthetiseerde het bij Sandoz; pas in 1943 ontdekte hij per ongeluk de hallucinogene werking toen wat door zijn huid drong. Reed daarna op de fiets naar huis - wat de "Bicycle Day" werd in psychedelische kringen.
  7. Welke Italiaanse astronoom ontdekte in 1610 de vier grootste manen van Jupiter?
    Antwoord: Galileo Galilei
    Hij noemde ze "Medicea Sidera" om de geldschieter Cosimo II de' Medici te vleien. Tegenwoordig heten ze Io, Europa, Ganymedes en Callisto - naar minnaressen van Zeus.
  8. In welk jaar werd de Duitse natuurkundige Max Planck geboren, de grondlegger van de kwantumtheorie?
    Antwoord: 1858
    Hij introduceerde in 1900 het concept dat energie in discrete pakketjes (quanta) komt - een ontdekking waar hij zelf decennia ongemakkelijk over bleef, maar die de hele 20e-eeuwse natuurkunde herschreef.
  9. Welke Romeinse keizer-filosoof schreef tijdens zijn veldtochten persoonlijke overpeinzingen die later bekend werden als "Meditationes" (12 boeken)?
    Antwoord: Marcus Aurelius
    Geschreven in het Grieks (de geleerde taal van die tijd) aan de Donau-grens, niet bedoeld voor publicatie. Pas in de 16e eeuw voor het eerst gedrukt - bijna 1400 jaar na de dood van Marcus Aurelius (180 n.Chr.).
  10. Welke chemicus ontdekte radium en polonium, samen met haar echtgenoot Pierre?
    Antwoord: Marie Curie
    1898, in een lekkende loods in Parijs. Ze noemde polonium naar haar geboorteland Polen. Won twee Nobelprijzen (1903 natuurkunde, 1911 scheikunde) - eerste mens met twee Nobelprijzen.
Ronde 2

Klassieke muziek en opera

  1. Welke componist schreef de opera "La Traviata"?
    Antwoord: Giuseppe Verdi
    1853, première in Venetië. Verdi baseerde het op "La Dame aux camélias" van Alexandre Dumas fils - de eerste opera met een hoofdrol voor een courtisane, wat in zijn tijd een schandaal veroorzaakte.
  2. Welke Hongaarse componist schreef de "Hongaarse Rapsodieën" voor piano?
    Antwoord: Franz Liszt
    19 stuks, geschreven tussen 1846 en 1885. Liszt was een pianovirtuoos die als eerste solo-recitals gaf in plaats van te delen met een ensemble - een formaat dat we nog steeds kennen.
  3. Welke Tsjechische componist schreef "Mijn Vaderland" (Má vlast), met als bekendste deel "De Moldau"?
    Antwoord: Bedřich Smetana
    De cyclus van zes symfonische gedichten werd voltooid in 1882, op dat moment was Smetana volledig doof. Waarmee sinds 1946 elk jaar het festival Praagse Lente wordt geopend.
  4. Welke Italiaanse componist staat bekend om "Madama Butterfly" en "Tosca"?
    Antwoord: Giacomo Puccini
    Italiaans verisme-componist (1858-1924). Stierf aan keelkanker voordat hij Turandot kon voltooien; Franco Alfano werkte het einde af op basis van Puccini's schetsen.
  5. Welk muziekinstrument speelde Niccolò Paganini op meesterniveau?
    Antwoord: Viool
    Zo briljant dat tijdgenoten geloofden dat hij zijn ziel aan de duivel had verkocht - een mythe die hij niet ontmoedigde. Paganini stierf in 1840 en werd vijf jaar lang niet kerkelijk begraven.
  6. In welk jaar werd "Carmen" van Bizet voor het eerst opgevoerd?
    Antwoord: 1875
    In de Opéra-Comique in Parijs. Werd bij première afgekraakt - Bizet stierf drie maanden later, depressief over de mislukking. Het is nu de meest opgevoerde opera ter wereld.
  7. Welke Russische componist schreef het ballet "Het Zwanenmeer"?
    Antwoord: Pjotr Iljitsj Tsjaikovski
    Première in Moskou 1877, een flop. Pas in 1895 (twee jaar na zijn dood) zette Marius Petipa het opnieuw met de choreografie die we nu kennen - sindsdien hét standaardrepertoire.
  8. Welke twee Amerikaanse componisten schreven samen het lied "Summertime" uit de opera Porgy and Bess?
    Antwoord: George en Ira Gershwin
    1935. George schreef de muziek, broer Ira de tekst (samen met DuBose Heyward). "Summertime" is wereldwijd in meer dan 25.000 versies opgenomen - vermoedelijk het meest gecoverde lied ooit.
  9. Welke Finse componist schreef de tone-poem "Finlandia" (1899) - feitelijk verboden onder Russisch bewind?
    Antwoord: Jean Sibelius
    Werd in geheim onder andere titels gespeeld (zoals "Vaderlands geluksgevoel"). Het stuk groeide uit tot een nationaal symbool en het hoofdthema werd later het Finse volkslied "Finlandia-hymni".
  10. Welke Russische componist schreef in zijn ballingschap in de VS de musical-achtige opera "The Rake's Progress"?
    Antwoord: Igor Stravinsky
    1951, libretto van W.H. Auden en Chester Kallman. Stravinsky vluchtte voor WO II naar Hollywood en woonde de rest van zijn leven in Beverly Hills, tussen filmcomponisten en oude Russische emigranten.
Ronde 3

Wetenschap en Nobelprijzen

  1. Wie won de Nobelprijs Natuurkunde in 1921 (uitgereikt in 1922)?
    Antwoord: Albert Einstein
    Niet voor relativiteit (te controversieel destijds) maar voor het foto-elektrisch effect. Hij gaf het hele geldbedrag aan zijn eerste vrouw Mileva als afkoopsom in hun echtscheiding.
  2. Welke Britse wetenschapster speelde een sleutelrol in de ontdekking van de DNA-structuur via röntgendiffractie?
    Antwoord: Rosalind Franklin
    Haar "Foto 51" uit 1952 toonde de dubbele helix. Watson en Crick zagen die foto zonder haar toestemming en publiceerden de structuur in 1953. Franklin overleed in 1958 aan kanker; de Nobelprijs ging in 1962 naar de drie mannen.
  3. Welke Duitse chemicus synthetiseerde in 1828 ureum uit anorganische stoffen en doorbrak daarmee het idee van "vitalisme"?
    Antwoord: Friedrich Wöhler
    Vóór 1828 dacht men dat organische moleculen alleen door levende wezens gemaakt konden worden - dat was het "vitalisme". Wöhler bewees per ongeluk het tegendeel, en daarmee was de organische scheikunde geboren.
  4. Welk subatomair deeltje werd in 1932 ontdekt door de Brit James Chadwick?
    Antwoord: Het neutron
    In Cambridge's Cavendish Laboratorium, gebouwd op het werk van zijn mentor Ernest Rutherford. Won de Nobelprijs in 1935. Bewees dat een atoomkern niet alleen uit protonen bestaat - een ontdekking die direct bijdroeg aan de Manhattan-projectkennis.
  5. Welk deel van de totale massa-energie van het heelal bestaat ongeveer uit donkere materie?
    Antwoord: Ongeveer 27%
    Gewone materie (sterren, planeten, jij): 5%. Donkere materie: 27%. Donkere energie: 68%. We zien letterlijk maar 5% van het universum, de rest weten we vooral via gravitatie-effecten.
  6. Welke wetenschapper ontwikkelde in de 19e eeuw de eerste praktische telegraaf?
    Antwoord: Samuel Morse
    Eerste officiële boodschap in 1844 op de lijn Washington-Baltimore: "What hath God wrought". De morse-code is overigens niet door Morse zelf bedacht maar door zijn assistent Alfred Vail.
  7. Welke wet stelt dat gelijke volumes gas bij gelijke temperatuur en druk hetzelfde aantal moleculen bevatten?
    Antwoord: De wet van Avogadro
    Geformuleerd door Italiaan Amedeo Avogadro in 1811. Werd pas vier jaar na zijn dood (1856) algemeen aanvaard. Naar hem genoemd: het getal van Avogadro (6,022 × 10²³).
  8. Welke planeet werd in 1846 ontdekt zonder hem eerst te zien, op basis van wiskundige voorspelling?
    Antwoord: Neptunus
    Onverklaarbare afwijkingen in de baan van Uranus deden Britse Adams en Fransman Le Verrier vermoeden dat er een achtste planeet moest zijn. Le Verrier stuurde zijn voorspelling naar Berlijn, waar Johann Galle hem op de eerste avond meteen vond.
  9. Welke Nederlandse natuurkundige won als eerste Nederlander de Nobelprijs (1902)?
    Antwoord: Hendrik Lorentz
    Samen met zijn landgenoot Pieter Zeeman, voor het werk over het effect van magnetisme op uitgestraald licht (het Zeeman-effect). Einstein noemde Lorentz "de grootste man die ik in mijn leven heb ontmoet".
  10. Welke Amerikaanse natuurkundige leidde het Manhattan-project tot de eerste atoombom in 1945?
    Antwoord: J. Robert Oppenheimer
    Citeerde bij de eerste test (Trinity, New Mexico, 16 juli 1945) een regel uit de Bhagavad Gita: "Now I am become Death, the destroyer of worlds." Werd in 1954 zijn vergunning voor geheime informatie ontnomen wegens vermoedens van communistische sympathieën.
Ronde 4

Muziekronde (klassiek en jazz)

  1. Nummer 1: componist en stuk
    Antwoord: Mozart - Requiem (Lacrimosa)
    1791. Onvoltooid bij zijn dood.
  2. Nummer 2: artiest en titel
    Antwoord: Miles Davis - So What
    1959. Van Kind of Blue.
  3. Nummer 3: componist en stuk
    Antwoord: Vivaldi - De Vier Jaargetijden (Lente)
    1725. Vier vioolconcerten.
  4. Nummer 4: artiest en titel
    Antwoord: John Coltrane - My Favorite Things
    1961. Versie van het lied uit The Sound of Music.
  5. Nummer 5: artiest en titel
    Antwoord: Edith Piaf - La Vie en rose
    1947. Frans chanson-icoon.
  6. Nummer 6: artiest en stuk
    Antwoord: Glenn Gould - Bach's Goldberg-variaties
    1955 (en hernieuwd 1981).
  7. Nummer 7: artiest en titel
    Antwoord: Nina Simone - Sinnerman
    1965. Tien minuten lang.
  8. Nummer 8: componist en film
    Antwoord: Ennio Morricone - The Good, the Bad and the Ugly
    1966. Spaghettiwestern.
  9. Nummer 9: zangeres en aria
    Antwoord: Maria Callas - Casta diva (uit Norma)
    1955. Italiaanse sopraan-legende.
  10. Nummer 10: componist en stuk
    Antwoord: Astor Piazzolla - Libertango
    1974. Argentijnse tango-componist.
Ronde 5

Wereldliteratuur

  1. Wie schreef "Honderd jaar eenzaamheid" (1967)?
    Antwoord: Gabriel García Márquez
    Geschreven in 18 maanden in Mexico-Stad. Het magisch-realistische epos vestigde het Latijns-Amerikaanse "boom"-genre en bezorgde hem de Nobelprijs in 1982.
  2. In welke zeeslag van 1571, tussen een christelijke alliantie en het Ottomaanse Rijk, raakte Miguel de Cervantes blijvend invalide aan zijn linkerhand, lang voor hij Don Quichot zou schrijven?
    Antwoord: De Slag bij Lepanto
    Cervantes vocht aan boord van de galei "Marquesa" in dienst van de Heilige Liga (Spanje, Venetië en de Paus). Hij was zo trots op zijn verwonding dat hij zich later levenslang "el manco de Lepanto" (de eenarmige van Lepanto) liet noemen.
  3. Welke Japanse schrijver pleegde in 1970 publiekelijk seppuku na een mislukte staatsgreep?
    Antwoord: Yukio Mishima
    Drievoudig genomineerd voor de Nobelprijs Literatuur. Hij viel met een privélegertje het hoofdkwartier van de Japanse zelfverdedigingsmacht binnen en stierf samurai-stijl.
  4. Welke Portugese schrijver publiceerde onder ten minste 75 verschillende heteroniemen?
    Antwoord: Fernando Pessoa
    Een heteroniem is meer dan een schuilnaam - Pessoa schreef onder elk een ander oeuvre met eigen biografie en stijl. Zijn beroemdste werk, "Het boek der rusteloosheid", verscheen pas in 1982 - 47 jaar na zijn dood.
  5. Welke Japanse schrijver won in 1968 als eerste Aziaat de Nobelprijs Literatuur?
    Antwoord: Yasunari Kawabata
    Voor "Sneeuwland", "Duizend kraanvogels" en "De oude hoofdstad". Pleegde zelfmoord in 1972 - sommige biografen verbinden het aan de seppuku van zijn vriend Mishima twee jaar eerder.
  6. Welke Britse schrijfster publiceerde haar romans aanvankelijk onder de schuilnaam "Currer Bell"?
    Antwoord: Charlotte Brontë
    Schreef "Jane Eyre" (1847). Haar zussen Emily ("Wuthering Heights") en Anne werkten onder "Ellis Bell" en "Acton Bell" - destijds gangbaar voor vrouwen om serieus genomen te worden.
  7. Welke Argentijnse schrijver staat bekend om zijn labyrintische verhalen "Ficciones" en "El Aleph"?
    Antwoord: Jorge Luis Borges
    Werd op latere leeftijd volledig blind. Was directeur van de Nationale Bibliotheek van Argentinië - en zei: "Ik heb me altijd voorgesteld dat het paradijs een soort bibliotheek zou zijn."
  8. In welk jaar publiceerde James Joyce zijn roman "Ulysses"?
    Antwoord: 1922
    Verscheen in Parijs bij Shakespeare and Company; in Groot-Brittannië en de VS verboden wegens obsceniteit tot 1934. Speelt zich af op één dag (16 juni 1904) in Dublin - nu jaarlijks gevierd als "Bloomsday".
  9. Welke Oostenrijkse schrijver werd in 2019 winnaar van de Nobelprijs voor Literatuur, een keuze die wereldwijd kritiek opleverde?
    Antwoord: Peter Handke
    Vanwege zijn pro-Servische standpunten tijdens de Joegoslavische oorlogen en zijn aanwezigheid bij de begrafenis van Slobodan Milošević. Twee Nobelcomité-leden namen ontslag uit protest.
  10. In welke taal schreef Homerus de "Ilias" en de "Odyssee"?
    Antwoord: Oud-Grieks (Homerisch Grieks)
    Dialect dat een mengeling is van Ionisch, Aeolisch en Arcado-Cypriotisch - bestond eigenlijk niet als gesproken taal, maar als poëtische conventie. Geschreven ~8e eeuw v.Chr.
Ronde 6

Filosofie en religie

  1. Welke Nederlandse filosoof werd in 1656 door zijn Amsterdamse Joodse gemeenschap uitgesloten (cherem)?
    Antwoord: Baruch Spinoza
    Vanwege zijn rationalistische opvattingen over God en bijbel. Verdiende zijn brood als lenzenslijper en weigerde een leerstoel aan de universiteit van Heidelberg om vrij te blijven.
  2. In welke eeuw leefde de Chinese filosoof Confucius?
    Antwoord: 6e-5e eeuw v.Chr.
    551-479 v.Chr. Zijn leer werd na zijn dood door leerlingen opgetekend in de Lúnyǔ ("Gesprekken") en vormt eeuwenlang de basis van het Chinese ambtenarenexamen.
  3. Welk boek schreef Friedrich Nietzsche in 1883-1885?
    Antwoord: "Aldus sprak Zarathoestra"
    Vier delen waarin de Übermensch en "Gott ist tot" voor het eerst worden geponeerd. Nietzsche schreef het in vier korte stoten van enkele weken; vier jaar later stortte hij geestelijk in.
  4. Welke filosoof staat bekend voor zijn "Categorische Imperatief"?
    Antwoord: Immanuel Kant
    "Handel zo dat de maxime van je wil als algemene wet kan gelden." Kant kwam zijn hele leven amper buiten Königsberg; men kon de klok gelijkzetten op zijn dagelijkse wandeling.
  5. Welke 12e-eeuwse Andalusische filosoof legde Aristoteles uit aan zowel de islamitische als christelijke wereld?
    Antwoord: Averroës (Ibn Rushd)
    Zijn commentaren werden in het Latijn vertaald en zwaar gelezen door middeleeuwse christelijke denkers als Thomas van Aquino - die hem simpelweg "de Commentator" noemde.
  6. Hoe heet het heilige boek van de Sikh-religie?
    Antwoord: Guru Granth Sahib
    In Punjab door tien guru's opgesteld tussen de 15e en 17e eeuw. Wordt door Sikhs behandeld als een levende guru - krijgt eigen kamer en wordt elke avond rituieel "te ruste gelegd".
  7. Welke Franse filosoof schreef "Het Tweede Geslacht" (1949)?
    Antwoord: Simone de Beauvoir
    Beroemde opening: "On ne naît pas femme, on le devient" - je wordt niet als vrouw geboren, je wordt er een. Werd door het Vaticaan op de index van verboden boeken geplaatst.
  8. Welk hedendaags Japans-Amerikaans politiek filosoof schreef "Het einde van de geschiedenis" (1992)?
    Antwoord: Francis Fukuyama
    Direct na de val van het communisme: zijn stelling dat liberale democratie het ideologische "eindpunt" van de geschiedenis was. Een aantal jaren later (na 9/11 en de opkomst van China) heeft hij die stelling deels herzien.
  9. Hoe heet de stroming binnen het Boeddhisme die vooral in Tibet wordt beoefend?
    Antwoord: Vajrayana (tantrisch boeddhisme)
    Letterlijk "diamantvoertuig". Maakt gebruik van mantra's, mandala's en visualisaties als snelle weg naar verlichting - en heeft de Dalai Lama als bekendste figuur.
  10. Welke Britse filosoof schreef "On Liberty" (1859), een fundamenteel werk voor het westerse liberalisme?
    Antwoord: John Stuart Mill
    Hij betoogde dat de enige reden om iemands vrijheid te beperken het voorkomen van schade aan anderen is - het "schade-beginsel". Mill was ook één van de eerste mannelijke pleitbezorgers van vrouwenkiesrecht in het Britse parlement.
Ronde 7

Beeldronde: denkers, schrijvers en pioniers

  1. Welke Russische schrijver is dit?
    Antwoord: Lev Tolstoj
    "Oorlog en Vrede", "Anna Karenina".
  2. Welke Russische schrijver is dit?
    Antwoord: Fjodor Dostojevski
    "Misdaad en Straf", "De gebroeders Karamazov".
  3. Welke Praagse schrijver is dit?
    Antwoord: Franz Kafka
    "Het Proces", "Het Slot". Stierf 1924, 40 jaar oud.
  4. Welke Poolse componist is dit?
    Antwoord: Frédéric Chopin
    Pianowerken: nocturnes, etudes.
  5. Welke Duitse componist is dit?
    Antwoord: Richard Wagner
    "Der Ring des Nibelungen", Bayreuther Festspielhaus.
  6. Welke Britse wiskundige/codekraker is dit?
    Antwoord: Alan Turing
    Bletchley Park, Enigma-code.
  7. Wie was deze 19e-eeuwse computerpionier?
    Antwoord: Ada Lovelace
    Schreef het eerste algoritme voor een computer (1843).
  8. Welke Deense natuurkundige is dit?
    Antwoord: Niels Bohr
    Atoommodel, Nobelprijs 1922.
  9. Welke uitvinder is dit?
    Antwoord: Nikola Tesla
    Wisselstroom, draadloze energie-experimenten.
  10. Welke Britse schrijfster is dit?
    Antwoord: Jane Austen
    "Pride and Prejudice", "Emma".
Ronde 8

Schatvragen (Brain Buster-niveau)

  1. Hoeveel boeken bevat de Bibliothèque nationale de France ongeveer?
    Antwoord: Ongeveer 40 miljoen
    Plus 16 miljoen prenten en foto's. Sinds Frans I (1537) wettelijk verplichte gift van elk in Frankrijk gepubliceerd boek - een van de oudste depotwetten ter wereld.
  2. Hoeveel verschillende soorten kevers zijn er ongeveer wereldwijd beschreven?
    Antwoord: Ongeveer 400.000
    Meer dan een kwart van alle bekende diersoorten. J.B.S. Haldane antwoordde op de vraag wat hij dacht over God: "Hij heeft een buitengewone fascinatie met kevers."
  3. Hoeveel manuscriptpagina's schreef Leonardo da Vinci tijdens zijn leven (de codices)?
    Antwoord: Ongeveer 13.000 pagina's
    Slechts 6.000 zijn bewaard. Bill Gates kocht in 1994 de Codex Leicester voor 30,8 miljoen dollar - het duurste boek ooit gekocht.
  4. Hoeveel jaar oud is het universum (volgens huidige theorie, Planck-data 2018)?
    Antwoord: 13,8 miljard jaar
    Plus-minus 21 miljoen jaar. JWST-observaties sinds 2022 hebben sommige oudere modellen onder druk gezet - er zijn meer "vroege grote sterrenstelsels" gevonden dan voorspeld.
  5. Hoe oud werd Toetanchamon ongeveer toen hij stierf?
    Antwoord: Ongeveer 19 jaar
    Werd farao op zijn 9e, regeerde tien jaar, stierf rond 1323 v.Chr. Doodsoorzaak is omstreden: ziekte (malaria + gebroken been) of moord - DNA-onderzoek uit 2010 suggereert het eerste.
  6. Hoeveel kunstwerken werden tijdens de nazi-bezetting (1933-1945) ongeveer geroofd uit Joodse families?
    Antwoord: Ongeveer 600.000
    Naar schatting 100.000 nog steeds vermist. De Nederlandse staat alleen heeft sinds 1998 zo'n 200 werken teruggegeven (NK-collectie).
  7. Hoeveel sterrenstelsels bevat het waarneembaar universum (ruwe schatting)?
    Antwoord: Ongeveer 200 miljard tot 2 biljoen
    Lange tijd geschat op ~200 miljard; in 2016 stelde een Hubble-team voor om naar 2 biljoen te gaan - JWST-metingen sinds 2022 doen die schatting opnieuw lager uitvallen.
  8. Hoeveel jaar duurde de Honderdjarige Oorlog feitelijk?
    Antwoord: 116 jaar
    Van 1337 tot 1453. Werd helemaal niet zo genoemd in zijn eigen tijd - pas in de 19e eeuw plakten historici de reeks Engels-Franse conflicten in één "geheel" met de naam Honderdjarige Oorlog.
  9. Hoe lang is de DNA-streng van één menselijke cel uitgerekt (in meter)?
    Antwoord: Ongeveer 2 meter
    Alle DNA-strengen van je 30 biljoen cellen uitgerekt: ongeveer 67 miljard km - dat is ~150 keer heen-en-weer naar de zon, of 9.000 keer naar de maan.
  10. Hoeveel exemplaren werden er ongeveer van de bijbel gedrukt sinds Gutenberg (1455)?
    Antwoord: Meer dan 5 miljard
    Vermoedelijk het meest verspreide boek ter wereld. Volledig vertaald in ruim 700 talen, gedeeltelijk in ruim 3.500. Mao's "Rode Boekje" (~1 miljard) is een verre tweede.